1- دانشجوی کارشناسی، گروه ایمنیشناسی پزشکی، دانشکده پزشکی افضلیپور، دانشگاه علوم پزشکی کرمان، کرمان، ایران 2- استادیار، کمیته تحقیقات دانشجویی، دانشکده پزشکی افضلیپور، دانشگاه علوم پزشکی کرمان، کرمان، ایران 3- دانشیار، مرکز تحقیقات گوارش و کبد، دانشگاه علوم پزشکی کرمان، کرمان، ایران 4- استادیار، کمیته تحقیقات دانشجویی، دانشکده پزشکی افضلیپور، دانشگاه علوم پزشکی کرمان، کرمان، ایران ، fsedghy@gmail.com
چکیده: (412 مشاهده)
درمان با سلولهای T دارای گیرنده آنتیژن کایمریک(Chimeric Antigen Receptor, CAR-T)از پیشرفتهای مهم در زمینه ایمونوتراپی محسوب میشود که اثربخشی چشمگیری در بدخیمیهای هماتولوژیک داشته است. بااینحال، انتقال این موفقیت به تومورهای جامد با چالشهای متعددی، ازجمله ناهمگنی آنتیژنی، ریزمحیط سرکوبگر تومور، نفوذ ناکافی سلولهای T و بروز سمیتهای سیستمیک، همراه بوده است. علاوهبر این، فرایند پیچیده و پرهزینه تولید سلولهای CAR-T از دیگر موانع مهم در گسترش این درمان به شمار میرود. در این مقاله مروری، ساختار و تکامل نسلهای CAR، مراحل کلیدی تولید سلولهای CAR-T، آنتیژنهای هدف، چالشهای زیستی و مهندسی، راهبردهای نوین برای غلبه بر محدودیتها، مدیریت سمیتها و محصولات تأییدشده مبتنیبر CAR-T تحلیل میشوند. درمجموع، این مقاله مهمترین موانع پیشروی درمان CAR-T را برجسته میکند و برای بهبود ایمنی، کارایی و قابلیت ترجمه بالینی، بهویژه در تومورهای جامد، راهبردهای بالقوه ارائه میدهد.
Nezhadravari M, Shamsedini E, Amooei A, Zahedi M, Mahmoodi M, Nosratabadi R et al . CAR T Cell Therapy: Biological Foundations, Clinical Applications, and Emerging Challenges. , SJKU. 2026; 31 (5) URL: http://sjku.muk.ac.ir/article-1-9163-fa.html
نژادراوری مهتاب، شمس الدینی الهام، عمویی علی، زاهدی محمدمتین، محمودی مرات، نصرت آبادی رضا و همکاران.. درمان با سلولهای CAR T : مبانی زیستی، کاربردهای بالینی و چالشهای پیشرو. ، مجله علمي دانشگاه علوم پزشكي كردستان. 1405; 31 (5)