[صفحه اصلی ]   [Archive] [ English ]  
:: دوره 22، شماره 6 - ( مجله علمی دانشگاه علوم پزشکی کردستان 1396 ) ::
جلد 22 شماره 6 صفحات 96-106 برگشت به فهرست نسخه ها
بررسی میزان فلزات سنگین در تنباکو و آب قلیان های مورد استفاده در قهوه‌خانه‌های شهر سنندج در سال 1396
دکتر وحید یوسفی نژاد1، دکتر برهان منصوری2، زانا رمضانی 3، نشاط محمدزاده4، دکتر میترا اخلاقی5
1- استادیار مرکز تحقیقات گوارش و کبد، دانشگاه علوم پزشکی کردستان، سنندج، ایران.
2- مرکز تحقیقات مسمومیت‌ها و سوء مصرف مواد، دانشگاه علوم پزشکی بیرجند، بیرجند، ایران.
3- کمیته تحقیقات دانشجویی، دانشگاه علوم پزشکی کردستان، سنندج، ایران ، zana.ramezani@muk.ac.ir
4- کمیته تحقیقات دانشجویی، دانشگاه علوم پزشکی کردستان، سنندج، ایران
5- دانشیار گروه پزشکی قانونی، دانشگاه علوم پزشکی تهران، تهران، ایران.
چکیده:  
زمینه و هدف: مصرف دخانیات به روش­های گوناگون؛ سیگار، قلیان، ناس و غیره از جمله عوامل مهم و قابل پیشگیری در بیماری، ناتوانی و مرگ زودرس در جهان می­باشد. با توجه به اهمیت مصرف قلیان و تاثیر مصرف آن بر سلامت افراد جامعه، انجام مطالعاتی در این زمینه اهمیت بسزائی دارد. در این راستا هدف مطالعه حاضر بررسی میزان غلظت فلزات سنگین (روی، مس، سرب، کادمیوم، جیوه و آرسنیک) در تنباکو و آب قلیان مورد استفاده در قهوه خانه­های سطح شهر سنندج در سال 1396 بود.
روش بررسی: در این مطالعه توصیفی تحلیلی (مقطعی)، دو برند پرمصرف و رایج تنباکوی قلیان در سطح شهر سنندج (کریستال و نخل) انتخاب شد و از هر کدام از برندها، سه طعم (دوسیب، لیمو و نعنا) مورد بررسی قرار گرفت. در نهایت غلظت فلزات سنگین (روی، مس، سرب، کادمیوم، جیوه و آرسنیک) در آن­ها اندازه­گیری شد. در این مطالعه 36 نمونه تنباکو ( قبل و بعد از استعمال) و 36 نمونه آب ( قبل و بعد از استعمال) بررسی شد. نمونه­ها به روش هضم اسیدی آماده شد و غلظت فلزات سنگین توسط دستگاه جذب اتمی اندازه­گیری گردید.
یافته­­ها:  نتایج این مطالعه نشان داد که بیشترین و کمترین غلظت فلزات به ترتیب مربوط به فلزات روی (05/11 میکروگرم بر گرم) و آرسنیک (35/1 میکروگرم بر گرم) بود. با توجه به نتایج به دست آمده ترتیب فلزات از نظر میانگین شامل Zn ˃ Cu ˃ Pb ˃ Cd ˃ As  بود. همچنین نتایج نشان داد که تفاوت معنی­داری بین فلز سرب در تنباکوی سوخته و نسوخته وجود دارد، بطوریکه فلز سرب در تنباکوی سوخته بیشتر از تنباکوی نسوخته بود؛ درحالی­که در بقیه فلزات قبل و بعد از استفاده در میانگین آن­ها تفاوتی ایجاد نگردید. نتایج مقایسه فلزات سنگین در قبل و بعد از استعمال قلیان در آب قلیان نشان داد که تفاوت معنی­داری در غلظت فلزات مس، روی و سرب وجود دارد (05/0 > p). همچنین تفاوت معنی­داری از نظر فلزات سنگین در بین دو برند تولیدکننده و همچنین بین طعم­های مختلف تنباکو وجود نداشت (05/0 < p).
نتیجه­گیری: نتایج این مطالعه نشان داد که غلظت فلزات سنگین در نمونه­های تنباکوی توزیع­شده در شهر سنندج بالاتر از استانداردهای سازمان بهداشت جهانی بوده ­است. مقادیر به دست آمده نشان از بالا بودن میزان فلزات سنگین در نمونه­های تنباکوی معطر مورد بررسی بود که همین امر توجه بیشتر جهت حفظ سلامت مردم و راه­های کاهش استعمال مواد دخانی را می­طلبد.
کلمات کلیدی: فلزات سنگین،کادمیوم، سرب، آرسنیک، روی، مس، قلیان، تنباکو
وصول مقاله:9/5/96 اصلاحیه نهایی:14/8/96 پذیرش:15/8/96
واژه‌های کلیدی: فلزات سنگین، کادمیوم، سرب، آرسنیک، روی، مس، قلیان، تنباکو
متن کامل [PDF 4139 kb]      
نوع مطالعه: پژوهشي | موضوع مقاله: عمومى
دریافت: ۱۳۹۶/۱۱/۴ | پذیرش: ۱۳۹۶/۱۱/۴ | انتشار: ۱۳۹۶/۱۱/۴
ارسال پیام به نویسنده مسئول

ارسال نظر درباره این مقاله
نام کاربری یا پست الکترونیک شما:

کد امنیتی را در کادر بنویسید >


XML   English Abstract   Print



دوره 22، شماره 6 - ( مجله علمی دانشگاه علوم پزشکی کردستان 1396 ) برگشت به فهرست نسخه ها
مجله علمی دانشگاه علوم پزشکی کردستان Scientific Journal of Kurdistan University of Medical Sciences
مجله علمی دانشگاه علوم پزشکی کردستان Scientific Journal of Kurdistan University of Medical Sciences
Persian site map - English site map - Created in 0.053 seconds with 799 queries by yektaweb 3600