زمینه و هدف: انتروهموراژیک اشریشیا کلی (EHEC) یکی�از�مهمترین�عوامل�بیماریزای�خطرناک�وحتی�با�مرگ�و�میر�بالا�هنگام�اپیدمی‌های�ناشی�از�مصرف�غذاهای�آلوده�معرفی�شده�است.�تولید�سیتوتوکسین‌هایی�موسوم�به�سموم�شیگا (Shiga toxin) از�ویژگیهای�بارز�این�گروه�از�باکتریهاست.�بررسی�منشاء�ژنتیک�در�کنترل�انتشار�تولید�توکسین�در�بین�سویه‌های�مختلف�اشریشیا�کلی�اهمیت�دارد. همچنین برای تولید مقادیر زیاد توکسین جهت اثرات ضد سرطانی آن ناگزیر از شناسایی منشاء ژنتیک توکسین هستیم.

روش بررسی:�تعداد�400�نمونه�مدفوع�از�گاوها�و�گوساله‌های�سه�گاوداری�در�استان�تهران�درون�لوله‌های�استریل�حاوی�سرم�فیزیولوژی�استریل�گرفته�شد. استخراج Total DNA ایزوله‌های�اشریشیاکلی انجام گرفت و بر روی آن PCR جهت جداسازی اولیه ایزوله‌های شیگاتوکسیژن انجام شد. جهت�استخراج�فاژهای�لیزوژن�از�سلول�باکتری القاء فاژ با استفاده از سیپروفلوکساسین انجام گرفت و سپس با روش فیلتراسیون و هضم آنزیمی، فاژ تخلیص شد. روی فاژ تخلیص شده مجدداً PCR انجام شد تا وجود ژن شیگاتوکسین روی ژنوم فاژ اثبات شود.

یافته‌ها: مشخص�شد�که�از�34�ایزوله�شیگاتوکسیژنیک،�24�ایزوله�(5/70%)�شیگاتوکسین�1،�8�ایزوله�(5/23%)�شیگاتوکسین�2�و�2�ایزوله�(6%)�هر�دو�نوع�شیگاتوکسین�را�تولید�می‌کردند. همچنین�فراوانی�حضور�ژن�رمزکننده�شیگا�توکسین�روی�ژنوم�فاژ�بررسی�و�مشخص�شد�که�از�34�ایزوله�دامی�مورد�مطالعه،�26�ایزوله�(5/76%) واجد�فاژ�لیزوژن�رمزکننده�شیگا�توکسین�هستند.

نتیجه‌گیری: ثابت�شده�که�شیگاتوکسین�می‌تواند�توسط�فاژ،�کروموزوم�یا�پلاسمید�کد�شود.�در�صورتی�که فاژ�در�سطح�باکتری�دارای�گیرنده�باشد،�می‌تواند�وارد�پیکر�باکتری�شود.�بنابراین�در�صورتی�که�ژن�رمزکننده�شیگا�توکسین�بر�روی�فاژ�قرار�گرفته�باشد،�ممکن�است�در�بین�سویه‌های�مختلف�یک�باکتری�یا�در�بین�باکتریهای�مختلف�پخش�شود.�بنابراین�بررسی�منشاء�ژنتیک�در�کنترل�انتشار�تولید�توکسین�در�بین�سویه‌های�مختلف�اشریشیاکلی�اهمیت�دارد.�از�سوی�دیگر�شیگاتوکسین�دارای�اثرات�ضد�سرطانی�می‌باشد.�بنابراین�اگر�هدف،�استفاده شیگاتوکسین�به�عنوان�یک�داروی�ضد�سرطان�باشد،�مطلوب�آن�است�که�بتوان�این�توکسین�را�به�مقدار�زیاد�تولید�نمود�و�ناگزیر�از�شناسایی�منشاء�ژنتیک�آن�هستیم.

وصول مقاله: 12/4/87      اصلاح نهایی: 1/5/87      پذیرش مقاله: 14/5/87