fa بررسی شرایط بهینه عملیاتی در گیاه پالایی خاک های آلوده به سرب و کادمیوم توسط گیاهان بومی ایران عمومى General پژوهشي اصیل Original Research چکیده سابقه و هدف: در دهه اخیر، تکنولوژی گیاه پالایی به دلیل ارزانی، سادگی، استفاده از انرژی نورانی خورشید و برخورداری از مکانیسم های طبیعی، از اهمیت فوق العاده ای برخوردار گردیده است. در این تحقیق، قابلیت پاکسازی خاک های آلوده به سرب و کادمیوم توسط گیاهان بومی ایران مورد بررسی قرار گرفت. مواد و روش ها: در این مطالعه تجربی، از گیاهان گاو پنبه، تاج خروس وحشی و ذرت مورد استفاده قرار گرفت. عصاره‌گیری در نمونه‌‌های خاک با استفاده از نیتریک و هیدرو کلریک اسید و در گیاهان با مخلوط نیتریک، پرکلریک و سولفوریک اسید انجام گردید. میزان سرب و کادمیوم در نمونه های خاک و گیاه به کمک دستگاه جذب اتمی " Perkin-Elmer" تعیین شد. نتایج: میزان سرب( خاک های قلیایی) در ریشه گیاهان بیشتر از اندام های هوایی و در خاک های اسیدی(به جز ذرت) کمتر از اندام های هوایی بوده است. این مقادیر در تیمارهای گروه 3 و در اندام های زیر زمینی و هوایی گاو پنبه، تاج خروس و ذرت بر حسب میلی گرم بر کیلو گرم (خاک های قلیایی) به ترتیب(5/54، 5/25)، (69، 6/37) و (47، 32) و در خاک های اسیدی به ترتیب (4/71، 5/92)، (89، 5/120) و (85، 7/66) بدست آمد. میزان کادمیوم نیز در اندام های گیاهان و در خاک های قلیایی به ترتیب (5/6، 4)، (8، 2/6) و (6/5، 4/3) و در خاک های اسیدی به ترتیب (8/5، 5/4)، (6/7، 4/5) و (6، 8/4) میلی گرم بر کیلوگرم بدست آمد. میزان بیوماس تولیدی گیاهان درخاک های آلوده (گروه 3) کمتر از تیمار شاهد و گروه های 1 و 2 بود. نتیجه گیری: با توجه به افزایش میزان جذب و تجمع سرب و کادمیوم در گیاهان رشد یافته در خاک های اسیدی و قلیایی و میزان بیوماس گیاهان ذرت و تاج خروس وحشی، کاربرد این دسته از گیاهان بومی به منظور پالایش خاک های آلوده به فلزات سنگین در مناطق مختلف کشور مناسب می باشد. واژه های کلیدی: گیاه پالایی، ذرت، تاج خروس وحشی، گاو پنبه، خاک، سرب، کادمیوم، وصول مقاله :15/1/91 اصلاحیه نهایی: 11/4/91 پذیرش: 18/4/91 ABSTRCT Background and Aim: In recent decade, phytoremediation technology is regarded very important because of its simplicity, inexpensiveness and use of natural resources and solar energy. In this study, we investigated the efficiency of remediation of contaminated soil with Lead and Cadmium by using native plants of Iran. We selected three native plants of Iran (Abutilon theophrasti, Amaranthus retoflexus and Zea maize) for this study. Extraction of soil and plant samples was performed by use of HNO3 ,HCl and HNO3, HClO4 and H2SO4 respectively. Concentrations of Lead and Cadmium in soil and plants were determined by Perkin-Elmer 603 atomic absorption spectrophotometer. Results: Lead concentration in the roots of plants (Alkaline soil) was more than those in their shoots. In acidic soil (with exception of Zea maize), concentration of Lead in the shoots was more than its concentration in the roots of the plants. Concentrations of lead in the roots and shoots of Abutilon theophrasti, Amaranths and Zea maize in alkaline soil were (54.5 and 25.5 mg/kg), (69 and 37.6mg/kg) and (47 and 32mg/kg) respectively, and its respective concentrations in acidic soil were (71.4 and 92.5 mg/kg), (89 and 120.5mg/kg) and (85 and 66.7 mg/kg). Cadmium concentrations in alkaline soil were (6.5 and 4mg/kg), (8 and 6.2 mg/kg) and (5.6 and 3.4 mg/kg) and in acidic soil were (5.8 and 4.5 mg/kg), (7.6 and 5.4mg/ kg) and (6 and 4.8 mg/kg) respectively. Plants in group 3 produced less biomass than those in control group, group 1 and group 2. Conclusion: Considering the increased rate of absorption of Lead and Cadmium and the amount of biomass produced by Zea maize and Amaranthus retoflexus in the acidic and alkaline soil, use of these native plants is recommended for refining the soil contaminated with heavy metals. Key words: Phytoremediation, Zea maize, Amaranth, Abutilon, Soil, Lead, Cadmium Received: Apr 3, 2012 Accepted: Jul 8, 2012 گیاه پالایی، ذرت، تاج خروس وحشی، گاو پنبه، خاک، سرب، کادمیوم Phytoremediation, Zea maize, Amaranth, Abutilon, Soil, Lead, Cadmium 93 102 http://sjku.muk.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1-367&slc_lang=fa&sid=1 Abdoliman Amouei عبدالایمان عمویی Imnamou@yahoo.com 540031947532846003793 540031947532846003793 Yes Babol University of Medical Sciences دانشگاه علوم پزشکی بابل Amir Hosein Mahvi امیر حسین محوی 540031947532846003794 540031947532846003794 No Tehran University of Medical Sciences دانشگاه علوم پزشکی تهران Kazem Naddafi کاظم ندافی 540031947532846003795 540031947532846003795 No Tehran University of Medical Sciences دانشگاه علوم پزشکی تهران Hamid Fahimi حمید فهیمی 540031947532846003796 540031947532846003796 No Tehran University دانشگاه تهران Alireza Mesdaghinia علیرضا مصداقی نیا 540031947532846003797 540031947532846003797 No Tehran University of Medical Sciences دانشگاه علوم پزشکی تهران Simin Naseri سیمین ناصری 540031947532846003798 540031947532846003798 No Tehran University of Medical Sciences دانشگاه علوم پزشکی تهران