fa محاسبه بار بیماری سل در استان کردستان در 1398-1394؛ اولین گام‌شمار حذف سل اپیدمیولوژی و آمار زیستی Epidemiology and Biostatistics پژوهشي اصیل Original Research <span style="font-size:10.5pt"><span style="line-height:normal"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span corbel="" style="font-family:"><b><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span b="" style="font-family:" zar="">زمینه و هدف:</span></span></b><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span b="" style="font-family:" zar=""> بیماری سل یک بیماری اندمیک در استان کردستان است<b> </b>این مطالعه به‌منظور بررسی اولین گام‌شمار حذف بیماری سل و باهدف محاسبه بار بیماری سل در ۱۳۹۸-۱۳۹۴ در استان کردستان انجام شد.</span></span></span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:10.5pt"><span style="line-height:normal"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span corbel="" style="font-family:"><b><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span b="" style="font-family:" zar="">مواد و روش: </span></span></b><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span b="" style="font-family:" zar="">۱۴۰۲ این یک مطالعه مبتنی بر جمعیت است که در سال ۱۴۰۲ انجام شد. از داده‌های سیستم ثبت استفاده شد و جهت محاسبه بار بیماری‌ها از روش استاندارد سازمان جهانی سلامت و با استفاده از نرم‌افزار </span></span><span dir="LTR" style="font-size:12.0pt">Stata</span><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span b="" style="font-family:" zar="">14/2</span></span> <span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span b="" style="font-family:" zar="">و نرم‌افزار اکسل 2013 محاسبه بار بیماری انجام شد. تفاوت این مطالعه با سایر مطالعات بار بیماری‌ها این است که از داده‌های سیستم ثبت بیماری استفاده نموده است.</span></span></span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:10.5pt"><span style="line-height:normal"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span corbel="" style="font-family:"><b><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span b="" style="font-family:" zar="">یافته‌ها:</span></span></b><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span b="" style="font-family:" zar=""> مانند سایر نقاط جهان به دلیل بیماری کووید-۱۹ در استان کردستان نیز بیماری سل مورد تأثیر قرار گرفت. بروز بیماری و مرگ در مجموع سال‌های این مطالعه به ترتیب 853 و 8 نفر است. </span></span><span dir="LTR" style="font-size:12.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">DALYs</span></span><span lang="AR-SA" style="font-size:12.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">، </span></span><span dir="LTR" style="font-size:12.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">YLLs, YLDs</span></span><span style="font-size:12.0pt"><span b="" style="font-family:" zar=""> در سال 1394 در استان کردستان به ترتیب 98/4، 23/6، 25/3 سال و در سال 1398 به ترتیب 101/7، 21/8، 34/1 سال است. </span></span><span dir="LTR" style="font-size:12.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">DALYs</span></span> <span dir="LTR" style="font-size:12.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">YLLs,</span></span> <span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span b="" style="font-family:" zar="">و </span></span><span dir="LTR" style="font-size:12.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">YLDs</span></span><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span b="" style="font-family:" zar=""> در زنان در مقایسه با همین شاخص‌ها در مردان در تمام سال‌های این مطالعه به تفکیک سال بیشتر است.</span></span><span dir="LTR" style="font-size:12.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">ASIR (Age standardised incidence rate) </span></span><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span b="" style="font-family:" zar="">در تمام سال‌های این مطالعه در زنان بیشتر از مردان است و روند افزایشی دارد</span></span><span dir="LTR" style="font-size:12.0pt">.</span><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span b="" style="font-family:" zar=""> بیشترین</span></span> <span dir="LTR" style="font-size:12.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">DALYs</span></span><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span b="" style="font-family:" zar=""> در هر دو جنس مربوط به گروه سنی 69-60 سال است. بروز بیماری سل در سال 1398 در مقایسه با سال 1394، 0/4 کاهش‌یافته است؛ اما بروز مرگ هیچ تغییری نکرده است.</span></span><span dir="LTR" style="font-size:12.0pt"></span></span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:10.5pt"><span style="line-height:normal"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span corbel="" style="font-family:"><b><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span b="" style="font-family:" zar="">نتیجه‌گیری: </span></span></b><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span b="" style="font-family:" zar="">بر اساس یافته‌های این مطالعه بار بیماری سل در استان کردستان با شیب ملایمی افزایش‌یافته است و بازبینی عمده برنامه‌ها توسط سیاست‌گذاران و مدیران نظام سلامت ضروری و فرصتی برای رسیدن به حذف جهانی سل را فراهم می‌کند. پیشنهاد می‌شود استراتژی </span></span><span dir="LTR" style="font-size:12.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">DOTS</span></span><span style="font-size:12.0pt"><span b="" style="font-family:" zar=""> به‌صورت کامل اجرا شود و بیماریابی فعال در اطرافیان بیمار به‌صورت جدی اجرا گردد.</span></span></span></span></span></span></span><br> &nbsp; <span style="font-size:10.5pt"><span style="line-height:normal"><span corbel="" style="font-family:"><b><span style="font-size:12.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">Background and Aim</span></span></b><span style="font-size:12.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">: Tuberculosis is an endemic disease in Kurdistan province. The aim of this study is to assess progress toward the first milestone and a comprehensive response in the next stage in Kurdistan Province during the years 2015-2019.</span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:10.5pt"><span style="line-height:normal"><span corbel="" style="font-family:"><b><span style="font-size:12.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">Materials and Methods</span></span></b><span style="font-size:12.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">: This is a population-based study that was conducted in 2023. The TB and leprosy registration system was used for data, and the standard method in the World Health Organization,&nbsp;with Stata 14.2 and Excel 2013, was used to calculate the burden of disease. The difference of this study from other burden studies is that it used a registration system.</span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:10.5pt"><span style="line-height:normal"><span corbel="" style="font-family:"><b><span style="font-size:12.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">Results</span></span></b><span style="font-size:12.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">: Like other parts of the world,&nbsp;in Kurdistan,&nbsp;this disease&nbsp;has impressed from&nbsp;COVID-19. The total incidence numbers and mortality numbers, respectively, are 853 and 8. DALYs, YLDs, YLLs in Kurdistan province are 98.4, 23.6, 25.3, respectively, in 2015 and 101.7, 21.8, 34.1 in 2019. DALYs, YLLs, and YLDs were higher in women than in men in all years of this study. The age-standardised incidence rate (ASIR) in women is higher than in men and has an increasing trend. The most DALYs in both sexes are related to the age group of 60-69 years.</span></span>&nbsp;<span style="font-size:12.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">The incidence rate decreased to 0.4 in 2019 compared to 201,5, but the&nbsp;mortality rate has not changed.</span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:10.5pt"><span style="line-height:normal"><span corbel="" style="font-family:"><b><span style="font-size:12.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">Conclusion</span></span></b><span style="font-size:12.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">: According to the finding of this study, TB&rsquo;s burden in Kurdistan province has grown at a moderate rate, and a major review of the programs by politicians and health makers is necessary and will provide an opportunity to achieve the global elimination of tuberculosis. It is recommended that the DOTS strategy be fully implemented, and active case finding among the contacts of patients be seriously pursued.</span></span></span></span></span><br> &nbsp; بار بیماری, سل, ایران, DALYs Burden of disease, Tuberculosis, Iran, DALYs 120 128 http://sjku.muk.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1500-5&slc_lang=fa&sid=1 SHAHRAM MORADI شهرام مرادی shhramm@yahoo.com 5400319475328460070152 5400319475328460070152 Yes Master of Epidemiology, Health Network of Marivan, Kurdistan University of Medical Sciences, Sanandaj, Iran. کارشناس ارشد اپیدمیولوژی، شبکه بهداشت ودرمان شهرستان مریوان، دانشگاه علوم پزشکی کردستان، سنندج، ایران. Bakhtiar Piroozi بختیار پیروزی bpiroozi@gmail.com 5400319475328460070153 5400319475328460070153 No Assistant Professor of Health Policy, Social Determinants of Health Research Center, Research Institute for Health Development, Kurdistan University of Medical Sciences, Sanandaj, Iran استادیار سیاستگذاری سلامت، مرکز تحقیقات عوامل اجتماعی موثر بر سلامت، پژوهشکده توسعه سلامت، دانشگاه علوم پزشکی کردستان، سنندج، ایران