Scientific Journal of Kurdistan University of Medical Sciences

fa بررسی عوامل مؤثر بر رفتار تغذیه‌ای زنان باردار سالم دارای تغییر وزن خارج از الگوی استاندارد وزن گیری مراجعه کننده به مراکز خدمات جامع سلامت شهری و روستایی سنندج Factors affecting the nutritional behaviour of healthy pregnant women having out of standard weight gain pattern referring to urban and rural health centers in Sanandaj علوم تغذیه و رژیم درمانی Nutrition Sciences and Diet Therapy پژوهشي اصیل Original Research مقدمه و هدف: تغذیه مطلوب و کافی در دوران بارداری برای زنان باردار و جنین اهمیت فراوانی دارد چون سلامت تا حد زیادی به میزان مصرف غذا و وضعیت تغذیه آن‌ها در این دوره بستگی دارد. مطالعه حاضر با هدف شناسایی عوامل مؤثر بر رفتارهای تغذیه‌ای زنان باردار دارای الگوی نامناسب افزایش وزن در دوران بارداری انجام شد. مواد و روش‌ها: این مطالعه از نوع توصیفی- تحلیلی است که روی 423 زن باردار مراجعه‌کننده به مراکز خدمات جامع سلامت شهری و روستایی سنندج که دارای پرونده مراقبت دوران بارداری بودند و وزن گیری آن‌ها خارج از الگوی استاندارد وزن گیری دوران بارداری بود، انجام شد. نمونه‌گیری به طور تصادفی انجام شد. برای جمع‌آوری داده‌ها از دو پرسشنامه بررسی رفتار تغذیه‌ای زنان باردار و پرسشنامه سواد سلامت استفاده شد. تحلیل داده‌ها با آزمون‌های آمار توصیفی و استنباطی با نرم‌افزار SPSS نسخه 16 انجام شد. یافته ها: نتایج نشان داد که از نظر مصرف روزانه بهینه پنج گروه اصلی غذایی در مادران باردار مورد مطالعه، تعداد 233 نفر (56/7%) سه تا چهار سهم مصرف میوه‌جات داشتند، تعداد 106 نفر (25/8%) چهار تا پنج سهم از گروه سبزی‌ها، تعداد 160 نفر(38/9%) سه سهم از گروه گوشت و حبوبات، تعداد 204 نفر (49/6%) هفت تا یازده سهم از گروه نان و غلات و تعداد 135 نفر (32/8%) سه تا چهار سهم از گروه شیر و لبنیات مصرف می‌کردند. همچنین بین الگوی تغذیه مادران باردار با تحصیلات مادر(0/012 p=)، تحصیلات همسر (0/045 p=) و سواد سلامت (0/0001p=) ارتباط معنی‌داری وجود داشت. نتیجه‌گیری: وضعیت تغذیه مادران باردار سنندج در چهار گروه اصلی غذایی (سبزی‌ها، گوشت و حبوبات، نان و غلات و شیر و لبنیات) کمتر از 50 درصد و در گروه میوه‌جات 56/7درصد بود که نسبتاً نامطلوب است. Background and Aim: Adequate and optimal nutrition during pregnancy is important for both pregnant women and their fetuses. The current study was conducted to identify the factors that influence the nutritional behavior of the pregnant women with an inappropriate pattern of weight gain during pregnancy. Materials and Methods: This descriptive-analytical study included 423 pregnant women seeking prenatal care in urban and rural comprehensive health service centers in Sanandaj. These women had prenatal care records and exhibited weight gain patterns that deviated from the standard scale during pregnancy.Sampling was performed randomly. Data were collected using questionnaires to investigate the nutritional behavior of the pregnant women and health literacy. Using SPSS version 16 software, data were analyzed by descriptive and inferential statistical tests. Results: The results revealed that among the pregnant mothers examined, 233 (56.7%) consumed three to four portions of fruits daily, while 106 (25.8%) consumed four to five portions of vegetables. 160 women (38.9%) consumed three portions of meat and legumes, 204 (49.6%) consumed seven to eleven portions of bread and grain group, and 135 (32.8%) consumed three to four portions of milk and dairy products. There was a significant relationship between the nutrition pattern of the pregnant mothers and mother's education (p=0.012), husband's education (p=0.045) and health literacy (p=0.0001). Conclusion: The results of this study showed that less than 50% of the women had optimal food consumption in regard to the four main food groups, namely vegetables, meat and beans, bread and cereals, and milk and dairy products, and 56.7% of the women had optimal fruit intake which is indicatve of a relatively unfavorable condition. نمایه توده بدنی, رفتار تغذیه‌ای, زنان باردار, سواد سلامت BMI, Nutritional behavior, Pregnant women, Health litracy 46 58 http://sjku.muk.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-7343-1&slc_lang=fa&sid=1 Baharak ghiasi بهارک غیاثی bghiasi57@gmail.com 5400319475328460061310 0009-0004-3812-5455 No Master's student in Nutrition Sciences, Faculty of Medical Sciences and Technologies, Islamic Azad University, Science and Research Branch, Tehran, Iran دانشجوی کارشناسی ارشد علوم تغذیه دانشکده علوم و فناوری‌های پزشکی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات، تهران، ایران. Daem Roshani دائم روشنی daemroshani@gmail.com 5400319475328460061311 5400319475328460061311 No Department of Epidemiology and Biostatistics, School of Medicine, Kurdistan University of Medical Sciences, Sanandaj, Iran گروه اپیدمیولوژی و آمار زیستی، دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی کردستان، سنندج، ایران. Shahryar Eghtesadi شهریار اقتصادی segtesadi@gmail.com 5400319475328460061312 5400319475328460061312 Yes Department of Health and Food Safety and Health Sciences in Nutrition, Faculty of Medical Sciences and Technologies, Islamic Azad University, Science and Research Branch, Tehran, Iran گروه بهداشت و ایمنی مواد غذایی و علوم بهداشتی در تغذیه، دانشکده علوم و فناوری های پزشکی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات، تهران، ایران