Scientific Journal of Kurdistan University of Medical Sciences

fa سیمای حرارتی ایران در فصل تابستان با استفاده از شاخص دما-رطوبت (THI) Thermal Profile of Iran in Summer Season using Thermo-hygrometric Index (THI) مهندسی بهداشت محیط Environmental Health Engineering پژوهشي اصیل Original Research زمینه و هدف:  شاخص دما- رطوبت (THI)، معرف تاثیرات توامان این کمیت دما و رطوبت نسبی بر موجودات زنده و بروز تنش‌های محیطی است که با توجه به پیامدهای گرمایش جهانی، انتظار می‌رود مقدار این شاخص در دهه‌های آتی دچار تغییر شود. لذا هدف این مطالعه تجزیه و تحلیل سیمای حرارتی ایران با استفاده از شاخص دما-رطوبت (THI) طی یک دوره آماری 30 ساله در فصل تابستان است. مواد و روش ها: داده‌های مربوط به متوسط دو متغیر دمای هوا (سلسیوس) و رطوبت نسبی (درصد) روزانه از 60 ایستگاه هواشناسی سینوپتیک برای یک دوره آماری 30 ساله (2014-1985) مربوط به فصل تابستان کشور ایران از سازمان هواشناسی کشور اخذ گردید. شاخص THI برای فصل تابستان محاسبه شد. از آزمون آماری من- کندال  جهت بررسی روند تغییرات دمای هوا، رطوبت نسبی و شاخص THI استفاده گردید. یافته‌ها: : تغییرات پارامتر دما برای فصل تابستان در 38/88 درصد از شهرهای ایران روند افزایشی داشته است که این روند افزایشی در 03/66 درصد از این ایستگاه‌های مورد پایش از نظر آماری معنی‌دار بوده است. با در نظر گرفتن شیب سنس، بیشترین افزایش معنی‌دار پارامتر دما در ایستگاه یاسوج ) +1.050 °C/decade) دیده شد. تغییرات شاخص دما- رطوبت در 75 درصد از شهرها روند افزایشی داشته است که این روند افزایشی در 43/71 درصد از این ایستگاه‌ها از نظر آماری معنی‌دار بوده است. بیشترین افزایش معنی‌دار شاخص دما-رطوبت در ایستگاه قائمشهر  (+0.449°C/decade) دیده شد. همچنین تغییرات رطوبت نسبی در 3/88 درصد از شهرها روند کاهشی داشته است که این روند کاهشی در 5/58 درصد از این ایستگاه‌ها از نظر آماری معنی‌دار بوده است. بیشترین کاهش معنی‌دار درصد رطوبت نسبی در ایستگاه زابل ) -5.700 °C/decade) دیده شد. نتیجه‌گیری: برای یک دوره آماری 30 ساله در ایران در فصل تابستان روند تغییرات دما و  شاخص THI به صورت کلی افزایشی و روند تغییرات رطوبت نسبی کاهش بوده است. با توجه پدیده تغییرات اقلیم و گرمایش جهانی، ارزیابی استرس گرمایی با استفاده از شاخصTHIکه هردو پارامتر دما و رطوبت را در نظر می‌گیرد، برای آگاهی عمومی افراد و اتخاذ سیاست‌های پیشگیری در کشور امری ضروری به نظر می‌رسد.   Background and Aim: The thermo-hygrometric index (THI) represents the combined effects of two quantities of air temperature and relative humidity on living organisms and the occurrence of environmental stress, which is expected to change in the coming decades due to the consequences of global warming. Therefore, this study aims to analyze the thermal image of Iran using THI in the summer season of Iran during a statistical period of 30 years. Materials and Methods: The data related to the average of two variables of air temperature (Celsius) and relative humidity (percentage) daily from 60 synoptic meteorological stations for a statistical period of 30 years (1985-2014) from the summer season of Iran were obtained from the Iranian Meteorological Organization. The THI was calculated for the summer season. The Mann-Kendall statistical test was used to investigate the changes in air temperature, relative humidity and THI. Results: The trend of temperature parameter changes for the summer season has been increasing in 88.38 percent of Iranian cities, and this increasing trend has been statistically significant in 66.03 percent of these monitored stations. Considering the Sens slope, the most significant increase in the temperature parameter was seen at Yasouj station (+1.050 °C/decade). The trend of changes in temperature-humidity index has been increasing in 75% of the cities, and this increasing trend has been statistically significant in 71.43% of these stations. The most significant increase in THI was seen at Qaemshahr station (+0.449°C/decade). Also, the trend of changes in relative humidity has decreased in 88.3% of cities, and this decreasing trend has been statistically significant in 58.5% of these stations. The most significant decrease in relative humidity was seen in Zabul station (-5.700 °C/decade). Conclusion: For a statistical period of 30 years in Iran, in the summer season, the trend of changes in THI has been generally increasing and the trend of changes in relative humidity has been decreasing. Considering the phenomenon of climate change and global warming, heat stress evaluation using the THI seems necessary for the general awareness of people and the adoption of prevention policies in the country.   دما, رطوبت, بیماری‌های استرس گرمایی, ایران , روند تغییرات Temperature, Humidity, Heat Stress Disorders, Iran, Trends 114 138 http://sjku.muk.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-4905-1&slc_lang=fa&sid=1 مهدی اصغری m.asghari2011@gmail.com 5400319475328460069967 5400319475328460069967 No Associate Professor, Department of Occupational Health Engineering, Faculty of Health, Arak University of Medical Sciences, Arak, Iran گروه مهندسی بهداشت حرفه‌ای، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی اراک، اراک، ایران غلامعباس فلاح قالهری ab_fa789@yahoo.com 5400319475328460069968 5400319475328460069968 No Professor, Department of Geography and Tourism, Faculty of Natural Resources and Earth Sciences, University of Kashan, Kashan, Iran استاد، گروه جغرافیا و گردشگری، دانشکده منابع طبیعی و علوم زمین، دانشگاه کاشان، کاشان، ایران Somayeh Farhang Dehghan الهام اخلاقی پیرپشته e.akhlaghi3@yahoo.com 5400319475328460069969 5400319475328460069969 No PhD Student, Department of Occupational Health Engineering, School of Medical Sciences, Tarbiat Modares University, Tehran, Iran دانشجوی دکتری، گروه مهندسی بهداشت حرفه‌ای، دانشکده علوم پزشکی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران سمیه فرهنگ دهقان somayeh.farhang@gmail.com 5400319475328460069970 5400319475328460069970 Yes Environmental and Occupational Hazards Control Research Center, Research Institute for Health Sciences and Environment, Shahid Beheshti University of Medical Sciences, Tehran, Iran دانشیار، مرکز تحقیقات کنترل عوامل زیان آور محیط و کار، پژوهشکده علوم بهداشتی و محیط زیست، دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی، تهران، ایران