fa دستاورهای برنامه ملی مدیریت سرطان در ایران پزشکی- انکولوژی Oncology مروری Review <strong><span style="font-family:B Zar;">زمینه و هدف</span></strong><span style="font-family:B Zar;">: نرخ بروز سرطان در ایران کمتر از متوسط جهانی است اما این نرخ هم در جهان و هم در ایران در دو دهه آینده در حال افزایش می باشد.</span><br> <strong><span style="font-family:B Zar;">مواد و روشها:</span></strong><span style="font-family:B Zar;">&nbsp; برنامه ملی مدیریت سرطان ابران با رویکرد برنامه ریزی استراتژیک در سال 1392 متشکل از 4 فرآیند اصلی و 7 فرآیند تدوین گردید.</span><br> <strong><span style="font-family:B Zar;">یافته ها:</span></strong><span style="font-family:B Zar;"> در فرآیندهای اصلی در جزء پیشگیری، اجرای برنامه های آموزشی، واکسیناسیون و همکاری بین بخشی برای کاهش بار عوامل خطر؛ در جزء تشخیص زودهنگام، اجرای برنامه غربالگری سرطانهای پستان، دهانه رحم و روده بزرگ و تدوین دستورالعمل مربوطه، انجام تست </span><span dir="LTR">HPV</span> <span style="font-family:B Zar;">ارزان با پوشش بیمه ای و تولید کیتهای </span><span dir="LTR">FIT</span><span style="font-family:B Zar;">؛ در بخش تشخیص و درمان، تدوین </span><span style="font-family:B Zar;">12 </span><span style="font-family:B Zar;">راهنمای دارویی سرطان و استانداردسازی خدمات شیمی</span><span style="font-family:B Zar;">&rlm;</span><span style="font-family:B Zar;">درمانی و رادیوتراپی و در جزء مراقبتهای حمایتی و تسکینی، تدوین دستورالعمل مدیریت این مراقبتها، از اهم اقدامات انجام شده است</span><span style="font-family:B Zar;">. </span><span style="font-family:B Zar;">در فرآیندهای پشتیبان نیز عمده ترین اقدامات انجام شده در قالب </span><span style="font-family:B Zar;">7 </span><span style="font-family:B Zar;">جزء این برنامه عبارتنداز</span>: <span style="font-family:B Zar;">تدوین برنامه ملی مدیریت سرطان و تشکیل دبیرخانه آن، طراحی و اجرای برنامه آمایش سرزمین، ایجاد، توسعه و تجهیز مراکز تشخیص زودهنگام، درمان سرطان و آزمایشگاه مرجع آن، برگزاری دوره های مهارتی، ارتقاء پوشش خدمات سرطان در بیمه و پیاده سازی سامانه یکپارچه مدیریت اطلاعات سرطان</span><span style="font-family:B Zar;"></span><br> <strong><span style="font-family:B Zar;">نتیجه گیری:</span></strong><span style="font-family:B Zar;"> این برنامه توانسته بصورت نسبی به اهداف کوتاه مدت خود در زمان تعیین شده دست یابد اما برای اجرای کامل برنامه و دستیابی به پیامدهای مورد انتظار، نیاز به تقویت ساختار تولیتی آن و </span><span style="font-family:B Zar;">تعهد و پایداری</span> <span style="font-family:B Zar;">تصمیم</span><span style="font-family:B Zar;">&rlm;</span><span style="font-family:B Zar;">گیران</span> <span style="font-family:B Zar;">نظام</span> <span style="font-family:B Zar;">سلامت به اجرای این برنامه می</span> <span style="font-family:B Zar;">باشد</span><span style="font-family:B Zar;">.</span><span style="font-family:B Zar;"></span> <strong>Background and Aim</strong><span dir="RTL">:</span> The incidence rate of cancer in Iran is lower than the global average, but this rate is increasing both in the world and in Iran in the next two decades<span dir="RTL"></span><br> <strong>Materials and Methods</strong><span dir="RTL">:</span> &quot;Iran National Cancer Control&quot; was developed in 2013 with a strategic planning approach and consists of 4 main processes and 7 support processes.<span dir="RTL"></span><br> <strong>Results</strong>: Some of the significant interventions taken in the main processes are: implementation of training programs, vaccinations and multi-sectoral collaboration to reduce the burden of risk factors, in the prevention component; implementation of breast, cervical and colon cancer screening programs and development of relevant protocols, cheap HPV testing with insurance coverage, and production of FIT kits, in the early detection component; development of 12 National Practice Guidelines for anticancer drugs and standardizing chemotherapy and radiotherapy services, in diagnosis and treatment component; development of supportive and palliative care management protocols and standardizing these services<span dir="RTL">.</span><br> In the supporting processes, the main measures taken in the form of 7 components of this program are: developing National Cancer Control Program and forming its secretariat, designing and implementing a geospatial infrastructure program, creating, developing and equipping early detection, and cancer treatment centers and referral laboratories, holding training courses, promoting insurance coverage for cancer services, and implementing an integrated cancer information management system.<br> <strong>Conclusion</strong>: This program has been able to achieve its short-term objectives in the defined periods, but in order to fully implement the program and achieve the expected outcomes, it is necessary to strengthen its governance structure and the commitment of health system policy makers to this program. برنامه کنترل سرطان, سرطان, برنامه ریزی, ایران, برنامه ملی Cancer Control Program, Cancer, Planning, Iran, National Program. 84 97 http://sjku.muk.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-6302-3&slc_lang=fa&sid=1 Ali Motlagh علی مطلق agmotlagh@yahoo.com 5400319475328460046381 5400319475328460046381 No Associate Professor, MD, MPH, Cancer Control Department (National Cancer Control Secretariat), Ministry of Health and Medical Education; Department of Radiation Oncology, Imam Hossein Hospital Shaheed Beheshti Medical University; Cancer Research Center, Shaheed Beheshti Medical University, Tehran, Iran دانشیار، اداره پیشگیری و کنترل سرطان (دبیرخانه ملی کنترل سرطان)، وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی؛ بخش رادیوانکولوژی، بیمارستان امام حسین(ع)، دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی؛ مرکز تحقیقات سرطان، دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی، تهران، ایران Elham Ehsani-Chimeh الهام احسانی چیمه ehsanielham@yahoo.com 5400319475328460046382 5400319475328460046382 No Assistant Professor, Ph.D., National Institute for Health Research (NIHR), Tehran University of Medical Sciences, Tehran, Iran استادیار، موسسه ملی تحقیقات سلامت، دانشگاه علوم پزشکی تهران، تهران، ایران Maisa Yarmali مایسا یمرلی maisa36@yahoo.com 5400319475328460046383 5400319475328460046383 No Radiation Oncologist, MD, Cancer Control Department (National Cancer Control Secretariat), Ministry of Health and Medical Education, Tehran, Iran متخصص رادیوانکولوژی، اداره پیشگیری و کنترل سرطان (دبیرخانه ملی کنترل سرطان)، وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی، تهران، ایران Farzaneh Moshiri فرزانه مشیری moshiri_f@hotmail.com 5400319475328460046384 5400319475328460046384 No Assistant Professor, Ph.D., Cancer Control Department (National Cancer Control Secretariat), Ministry of Health and Medical Education, Tehran; Alborz university of medical sciences, Karaj, Iran, استادیار، اداره پیشگیری و کنترل سرطان (دبیرخانه ملی کنترل سرطان)، وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی، تهران؛ گروه بیوتکنولوژی، دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی البرز، کرج، ایران Gholamreza Roshandel غلامرضا روشندل roshandel_md@yahoo.com 5400319475328460046385 5400319475328460046385 No Associate Professor, Ph.D., Golestan Research Center of Gastroenterology and Hepatology, Golestan University of Medical Sciences, Gorgan, Iran دانشیار، مرکز تحقیقات بیماری های گوارش و کبد گلستان، دانشگاه علوم پزشکی گلستان، گرگان، ایران Elham Partovipour الهام پرتوی پور partovi@razi.tums.ac.ir 5400319475328460046386 5400319475328460046386 No MSc., Cancer Control Department (National Cancer Control Secretariat), Ministry of Health and Medical Education, Tehran, Iran کارشناس ارشد، اداره پیشگیری و کنترل سرطان (دبیرخانه ملی کنترل سرطان)، وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی، تهران، ایران Fereshteh Salavati فرشته صلواتی SALAVATI2021@GMAIL.COM 5400319475328460046387 5400319475328460046387 No BSc., Cancer Control Department (National Cancer Control Secretariat), Ministry of Health and Medical Education, Tehran, Iran کارشناس، اداره پیشگیری و کنترل سرطان (دبیرخانه ملی کنترل سرطان)، وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی، تهران، ایران Mostafa Khoshabi مصطفی خوشابی khoshabi.mostafa@gmail.com 5400319475328460046388 5400319475328460046388 No MSc., Department of Geospatial Information System (GIS), Center of Excellence in GIS, K.N. Toosi Uni. of Technology, Tehran, Iran, کارشناس ارشد، دپارتمان سامانه اطلاعات مکانی، مرکز تعالی اطلاعات مکانی، دانشگاه خواجه نصیرالدین طوسی، تهران، ایران Nadia Tavakoli نادیا توکلی Nadiatavakoli123@gmail.com 5400319475328460046389 5400319475328460046389 No MSc., Department of Cell and Molecular Sciences, Faculty of Biological Sciences, Kharazmi University, Tehran, Iran کارشناس ارشد، گروه علوم سلولی ملکولی، دانشکده علوم زیستی، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران Fereshteh Asgari فرشته عسگری f-asgari@health.gov.ir 5400319475328460046390 5400319475328460046390 No MD, Cancer Control Department (National Cancer Control Secretariat), Ministry of Health and Medical Education, Tehran, Iran پزشک، اداره پیشگیری و کنترل سرطان (دبیرخانه ملی کنترل سرطان)، وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی، تهران، ایران Alireza Raisi علیرضا رئیسی dr_alirezaraeisi@gmail.com 5400319475328460046391 5400319475328460046391 No Associate Professor, MD, Department of Internal Medicine, Shiraz University of Medical Sciences, Shiraz, Iran دانشیار، گروه پزشکی داخلی، دانشگاه علوم پزشکی شیراز، شیراز، ایران Reza Malekzadeh رضا ملک زاده malek@tums.ac.ir 5400319475328460046392 5400319475328460046392 No Professor, MD, Digestive Disease Research Institute, Tehran University of Medical Sciences, Tehran, Iran استاد، پژوهشکده بیماریهای گوارش و کبد، دانشگاه علوم پزشکی تهران، تهران، ایران Afshin Ostovar افشین استوار aostovar@tums.ac.ir 5400319475328460046393 5400319475328460046393 Yes Professor, Ph,D., Cancer Control Department (National Cancer Control Secretariat), Ministry of Health and Medical Education; Endocrinology and Metabolism Research Institute, Tehran University of Medical Sciences, Tehran, Iran, استاد، اداره پیشگیری و کنترل سرطان (دبیرخانه ملی کنترل سرطان)، وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی؛ پژوهشکده غدد و متابولیسم، دانشگاه علوم پزشکی تهران، تهران، ایران