Scientific Journal of Kurdistan University of Medical Sciences

fa وضعیت ارائه خدمات پیشگیری و مدیریت بیماریهای غیر واگیر کشور ایران در شرایط عالم گیری COVID-19 در نظام مراقبت‌های اولیه سلامت Iran’s Status of NCDs Prevention and Management Services during COVID-19 Pandemic at PHC Level بهداشت عمومی Public Health پژوهشي اصیل Original Research زمینه و هدف:  شواهد نشان میدهد که پاندمی 19- COVIDدارای اثرات معنیداری بر بیماریهای غیرواگیر است. این مطالعه با هدف تحلیل وضعیت ارائه خدمات پیشگیری و مدیریت بیماریهای غیرواگیر کشور در سطح نظام مراقبتهای اولیه سلامت (PHC) در طی پاندمی COVID-19 انجام گرفته است. مواد و روشها: در این مطالعه تحلیل وضعیت، ابتدا دستورالعملها و بخشنامههای ابلاغی در سطح  نظام PHC از آغاز پاندمی تا پایان شهریورماه سالجاری، بصورت دستی و الکترونیک بازیابی و مواردی که که مشتمل بر یک تصمیم یا اقدام در رابطه باحاکمیت و سازوکارهای هماهنگی برای ارائه خدمات بیماریهای غیرواگیر در مراحل بحران و بازگشایی بودند، وارد مطالعه و تحلیل شدند.سپس وضعیت ارائه خدمات بیماریهای غیرواگیر در قالب یک مدل ارائه خدمت در شرایط کمخطر، بینابینی و پرخطر پاندمی تدوین شد. سرانجام، تحلیل وضعیت با استفاده از آنالیز SWOT انجام و راهبردهای پیشنهادی استخراج گردید. یافته‌ها: 25 مورد از 199 بخشنامه و دستورالعمل بازیابی شده در طی پاندمی، تحلیل شدند. در مرحله بحران، اکثر خدمات غربالگری، خطرسنجی و تشخیصی به حالت تعلیق درآمده و پیگیری و مراقبت از بیماران مبتلا به بیماریهای غیرواگیر عمدتا بصورت تلفنی انجام شد. در مرحله بازگشایی، راهبردهای عمومی برای افزایش ظرفیت و جبران مراقبتهای بهتأخیر افتاده اتخاذ و  برنامه ارائه خدمات اساسی برای بیماریهای غیرواگیر اصلی در نظام PHC در شرایط سهگانه پاندمی تهیه شد. سرانجام،  راهبردهای اصلی با رویکرد ادغام و تمرکز بر خدمات اساسی، ضمن در نظرگرفتن گروههای آسیبپذیر و استفاده از فناوریهای سلامت الکترونیک پیشنهاد شد. نتیجه‌گیری: نتایج مطالعه بر وقفه در ارائه خدمات اساسی بیماریهای غیرواگیر در مرحله بحران، ضمن اتخاذ راهبردهایی برای پاسخ در شرایط پاندمی دلالت دارد. بازنگری دستورالعملهای COVID-19 با تمرکز ویژه بر خدمات پیشگیری و مدیریت بیماریهای غیرواگیر توصیه میگردد Background and Aim: Evidence shows that COVID-19 pandemic affects non-communicable diseases (NCDs), significantly. This study aimed to analyze the status of prevention and management services of NCDs at the level of primary health care (PHC) system during the COVID-19 pandemic. Materials and Methods: In this situation analysis study, first the circulars communicated at the level of PHC system from beginning of the pandemic to the end of September 2020 were manually and electronically retrieved, and those which included a decision or action in terms of governance and coordination mechanisms to provide NCDs in crisis and reopening stages, were analyzed. Then, the plans of major NCDs services in low-risk, intermediate, and high-risk conditions were developed and finalized based on the circulars. Finally, situation analysis was performed using SWOT analysis, and proposed strategies were extracted. Results: 25 out of 199 circulars were analyzed. In the crisis phase, most screening, risk assessment and diagnostic services were suspended, and the follow-ups and care of patients with NCDs were mainly done by telephone. In the reopening phase, general strategies were adopted to increase capacity and to compensate delayed care, and the plan of major NCDs services at the PHC system was developed in the three-pandemic settings. Finally, main strategies were proposed with integration approach and focusing on essential services, considering vulnerable groups and the use of E-health technologies. Conclusion: The results indicated an interruption in NCDs services during the crisis phase, while adopting strategies to respond to the pandemic. Revision of the COVID-19 guides with a particular focus on NCDs prevention and management services is recommended in national response plan. کووید-19, بیماری‌های غیرواگیر, مراقبت‌های اولیه سلامت, خدمات اساسی COVID-19, Non-Communicable Diseases, PHC, Essential services 50 68 http://sjku.muk.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-6305-1&slc_lang=fa&sid=1 forouzan akrami فروزان اکرمی froozan_akrami@yahoo.com 1229672591 5400319475328460057063 No MPH, PhD in Medical Ethics, Medical Ethics and Law Research Center, Shahid Beheshti University of Medical Sciences, Tehran, Iran. دکتری اخلاق پزشکی، ام پی اچ تعیین کننده های اجتماعی سلامت، مرکز تحقیقات اخلاق و حقوق پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی، تهران، ایران Sahand Riazi-Isfahani سهند ریاضی اصفهانی sahand1000@gmail.com 5400319475328460057064 5400319475328460057064 No Assistant Professor, National Institute for Health Research (NIHR), Tehran University of Medical Sciences, Tehran, Iran. استادیار، موسسه ملی تحقیقات سلامت، دانشگاه علوم پزشکی تهران، تهران، ایران Alireza Mahdavi hezaveh علیرضا مهدوی هزاوه a-mahdavi@health.gov.ir 5400319475328460057065 5400319475328460057065 No MD, MPH, Non-Communicable Diseases Department, Deputy of Public Health, Ministry of Health and Medical Education, Tehran, Iran پزشک عمومی، ام پی اچ، گروه مدیریت بیماریهای غیر واگیر، معاونت بهداشت، وزارت بهتداش، درمان و آموزش پزشکی، تهران، ایران Ali Ghanbari Motlagh علی قنبری مطلق agmotlagh@gmail.com 5400319475328460057066 5400319475328460057066 No Associate Professor, Department of Radiation Oncology, Shahid Beheshti University of Medical Sciences, Tehran, Iran دانشیار، گروه رادیوتراپی انکولوژی، دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی، تهران، ایران Mehdi najmi مهدی نجمی m-najmi@health.gov.ir 5400319475328460057067 5400319475328460057067 No MD, Non-Communicable Diseases Department, Deputy of Public Health, Ministry of Health and Medical Education, Tehran, Iran. پزشک عمومی، گروه مدیریت بیماریهای غیر واگیر، معاونت بهداشت، وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی، تهران، ایران Mehdi afkar مهدی افکار mehdiafkar@gmail.com 5400319475328460057068 5400319475328460057068 No Assistant Professor of Community Medicine, Tehran Medical Sciences Islamic Azad University, Tehran, Iran استادیار پزشکی اجتماعی، دانشگاه علوم پزشکی آزاد اسلامی تهران، تهران، ایران alireza moghisi علیرضا مغیثی a-moghisi@health.gov.ir 5400319475328460057069 5400319475328460057069 No PhD in Community Medicine, Non-Communicable Diseases Department, Deputy of Public Health, Ministry of Health and Medical Education, Tehran, Iran. متخصص پزشکی اجتماعی، گروه مدیریت بیماریهای غیر واگیر، معاونت بهداشت، وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی، تهران، ایران mansour ranjbar منصور رنجبر ranjbarkahkham@who.int 5400319475328460057070 5400319475328460057070 No MD, National Professional Officer, NCDs and Mental Health Unit Head, WHO, Iran پزشک عمومی، مسوول واحد بیماریهای غیر واگیر و سلامت روان، دفتر سازمان جهانی بهداشت، ایران Christoph Hamelmann کریستف هاملمن hamelmannc@who.int 5400319475328460057071 5400319475328460057071 No WHO Representative in I.R.I, WHO, Iran نماینده سازمان جهانی بهداشت در ایران، سازمان جهانی بهداشت، ایران Alireza raiesi علیرضا رییسی a.raeisi@behdasht.gov.ir 5400319475328460057072 5400319475328460057072 No Professor, Department of Internal Medicine, Shiraz University of Medical Sciences, Shiraz, Iran استاد، گروه طب داخلی، دانشگاه علوم پزشکی شیراز ، شیراز، ایران Afshin ostovar افشین استوار aostovar@tums.ac.ir 5400319475328460057073 5400319475328460057073 Yes Professor, Osteoporosis Research Center, Endocrinology and Metabolism Clinical Sciences Institute, Tehran University of Medical Sciences and Non-Communicable Diseases Department, Deputy of Public Health, Ministry of Health and Medical Education, Tehran, Iran استاد، مرکز تحقیقات استئوپروز، پژوهشگاه علوم غدد و متابولیسم، دانشگاه علوم پزشکی تهران و دفتر مدیریت بیماری‌های غیرواگیر، معاونت بهداشت، وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی، تهران، ایران،