fa پاسخگویی نظام سلامت ایران در ارائه خدمات توانبخشی جسمی: یافته‌های یک مطالعه ملی مدیریت خدمات بهداشتی و درمانی Health Management Services پژوهشي اصیل Original Research <span style="font-size:12pt"><span style="text-justify:kashida"><span style="text-kashida:0%"><span style="line-height:normal"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><b><span b="" lang="FA" style="font-family:" zar="">زمینه و هدف:</span></b><span b="" lang="FA" style="font-family:" zar=""> سنجش میزان پاسخگویی نظام‌های سلامت در ارائه خدمات توانبخشی به افراد دارای ناتوانی می‌تواند تصویر مناسبی از توانایی نظام سلامت را در برآوردن نیازهای غیرپزشکی این افراد ارائه دهد. پژوهش حاضر باهدف تعیین میزان پاسخگویی نظام سلامت ایران در ارائه خدمات توانبخشی جسمی انجام گرفت.</span><b><span lang="FA" style="font-family:"B Zar""></span></b></span></span></span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:12pt"><span style="text-justify:kashida"><span style="text-kashida:0%"><span style="line-height:normal"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><b><span b="" lang="FA" style="font-family:" zar="">مواد و روش &shy;ها:</span></b><span b="" lang="FA" style="font-family:" zar=""> مطالعه حاضر به</span><span b="" lang="FA" style="font-family:" zar="">‌</span><span b="" lang="FA" style="font-family:" zar="">صورت پیمایش مقطعی در سطح ملی در سال ۱۳۹۸ در ایران انجام گرفت. حجم نمونه 1537 نفر از افراد دارای ناتوانی مراجعه‌کننده به مراکز توانبخشی جسمی بودند که به روش نمونه‌گیری خوشه‌ای انتخاب شدند. داده‌ها با استفاده از پرسشنامه معتبر پاسخگویی نظام سلامت در ارائه خدمات توانبخشی جسمی به افراد دارای ناتوانی جمع‌آوری شد. تحلیل داده‌ها با استفاده از نرم‌افزار </span>Stata<span b="" lang="FA" style="font-family:" zar=""> ویرایش 14 انجام شد.</span></span></span></span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:12pt"><span style="text-justify:kashida"><span style="text-kashida:0%"><span style="line-height:normal"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><b><span b="" lang="FA" style="font-family:" zar="">یافته‌ها:</span></b><span b="" lang="FA" style="font-family:" zar=""> فراوانی وضعیت خوب پاسخگویی نظام سلامت به برآورده شدن نیازهای توانبخشی جسمی ۵/۶۴ درصد بود. بیشترین و کمترین فراوانی وضعیت خوب پاسخگویی مربوط به بعد پاسخگویی سریع (۵/۷۴ درصد) و بعد استقلال و مشارکت در تصمیم‌گیری (۵/۵۲ درصد) بود. برخورداری از بیمه پایه سلامت (3/25-1/20:</span>CI<span b="" lang="FA" style="font-family:" zar=""> و 1/97=</span>OR<span b="" lang="FA" style="font-family:" zar="">)، شدت ناتوانی (3/60-1/14:</span>CI<span b="" lang="FA" style="font-family:" zar=""> و 2/02=</span>OR<span b="" lang="FA" style="font-family:" zar="">)، وضعیت اقتصادی افراد (3/56-1/17:</span>CI<span b="" lang="FA" style="font-family:" zar=""> و 2/04=</span>OR<span b="" lang="FA" style="font-family:" zar="">) و بعد خانوار (0/94-0/72:</span>CI<span b="" lang="FA" style="font-family:" zar=""> و 0/82=</span>OR<span b="" lang="FA" style="font-family:" zar="">) از عوامل تعیین‌کننده مؤثر و معنادار در ارزیابی ضعیف پاسخگویی نظام سلامت بودند.</span><span dir="LTR" style="font-family:"Arial","sans-serif""></span></span></span></span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:12pt"><span style="line-height:normal"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><b><span b="" lang="FA" style="font-family:" zar="">نتیجه‌گیری:</span></b><span b="" lang="FA" style="font-family:" zar=""> برای حفظ و تقویت سطح پاسخگویی کنونی و از بین بردن نابرابری‌های موجود در پاسخگویی نظام سلامت، اجرای مداخله‌های مانند توسعه تسهیلات توانبخشی، برگزاری دوره‌های آموزشی مهارتی ویژه دستیاران رشته‌های مرتبط با توانبخشی، پزشکان عمومی و کارکنان سلامت و توانمندسازی افراد دارای ناتوانی پیشنهاد می‌شود. همچنین انجام مطالعات بیشتر برای شناخت دلایل پاسخگو نبودن نظام سلامت و اقداماتی که می‌توان برای پاسخگویی بیشتر و پایدار نظام سلامت اجرا کرد،‌ توصیه می‌گردد.</span></span></span></span></span></span><br> &nbsp; <span style="font-size:12pt"><span style="line-height:normal"><span style="unicode-bidi:embed"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><b>Background and</b><b> </b><b>Aim:</b> The health system&#39;s responsiveness to provision of health services displays the ability of the system to meet the non-medical needs of people. The present study aimed to assess Iran&#39;s health system responsiveness in providing rehabilitation for people with disabilities (PWD).<span lang="FA" dir="RTL" style="font-family:"B Zar""></span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:12pt"><span style="line-height:normal"><span style="text-autospace:none"><span style="unicode-bidi:embed"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><b>Materials and Methods:<i> </i></b>This population-based cross-sectional study included 1537 PWD referring to physical rehabilitation centers in all provinces of Iran by using a multistage cluster sampling method in 2019. A valid self-administrated questionnaire was used for data collection. Stata software (version 14.0) was used for data processing and analysis.</span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:12pt"><span style="line-height:normal"><span style="text-autospace:none"><span style="unicode-bidi:embed"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><b>Results:<i> </i></b>The frequency rate of good responsiveness to meet physical rehabilitation needs was 64.5%. The health system&#39;s highest and lowest frequency rates of good responsiveness were related to rapid response (74.5%), independence&nbsp; and participation in decision-making (52.5). Having basic health insurance coverage (OR=1.97, 95% CI:1.20-3.25), severity of disability (OR=2.02, 95% CI:1.14-3.60), economic status of individuals (OR=2.04, 95% CI:1.17-3.56), and household size (OR=0.82, 95% CI:0.72-0.94) were significant determinants in regard to poor responsiveness of the health system.</span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:12pt"><span style="line-height:normal"><span style="unicode-bidi:embed"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><b>Conclusion: </b>To maintain and enhance responsiveness and eliminate inequalities, interventions such as expanding the rehabilitation facilities, holding special skills training courses for rehabilitation-related assistants, general practitioners, and health workers, and also, empowering PWD are recommended. Further studies are also recommended to identify the causes of poor responsiveness and take measures that can make the health system more responsible.</span></span></span></span><br> &nbsp; افراد دارای ناتوانی, نظام سلامت, پاسخگویی, توانبخشی, ایران Disabled persons, Health care sector, Responsiveness, Rehabilitation, Iran 174 185 http://sjku.muk.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-6307-1&slc_lang=fa&sid=1 Marzieh Shirazikhah مرضیه شیرازی خواه dr_shirazikhah2002@yahoo.com 5400319475328460057953 5400319475328460057953 No Social Determinants of Health Research Center, University of Social Welfare and Rehabilitation Sciences, Tehran, Iran مرکز تحقیقات عوامل اجتماعی مؤثر بر سلامت، دانشگاه علوم بهزیستی و توانبخشی، تهران،‌ ایران. Gholamreza Ghaedamini Harouni غلامرضا قائدامینی ‌هارونی Qaedamini@gmail.com 5400319475328460057954 5400319475328460057954 No Social Determinants of Social Welfare Management, University of Social Welfare and Rehabilitation Sciences, Tehran, Iran مرکز تحقیقات مدیریت رفاه اجتماعی، دانشگاه علوم توانبخشی و سلامت اجتماعی، تهران، ایران. Atefe Shirazikhah عاطفه شیرازی خواه dr.ate.shirazi@gmail.com 5400319475328460057955 5400319475328460057955 No Social Determinants of Health Research Center, University of Social Welfare and Rehabilitation Sciences, Tehran, Iran مرکز تحقیقات عوامل اجتماعی مؤثر بر سلامت، دانشگاه علوم بهزیستی و توانبخشی، تهران،‌ ایران. Mehdi Noroozi مهدی نوروزی hsajjadi@tums.ac.ir 5400319475328460057956 5400319475328460057956 No Social Determinants of Health Research Center, University of Social Welfare and Rehabilitation Sciences, Tehran, Iran. مرکز تحقیقات عوامل اجتماعی مؤثر بر سلامت، دانشگاه علوم بهزیستی و توانبخشی، تهران،‌ ایران. Haniye Sadat Sajadi حانیه‌سادات سجادی hsajjadi@tums.ac.ir 5400319475328460057957 5400319475328460057957 Yes Knowledge Utilization Research Center, University Research and Development Center, Tehran University of Medical Sciences, Tehran, Iran مرکز تحقیقات بهره‌برداری از دانش سلامت، مرکز تحقیق و توسعه سیاست‌های دانشگاه،‌ دانشگاه علوم پزشکی تهران، تهران،‌ ایران.