Scientific Journal of Kurdistan University of Medical Sciences

fa یافته‌های کلینیکی و مورفولوژیک فتق دیسک از روی سکانس‌های مختلف MRI به‌وسیله مشاهده‌گرهای مختلف Clinical and Morphological Findings of Disc Herniation by use of Different MRI Sequences by Different Observers پزشکی- رادیولوژی Medicine - Radiology پژوهشي اصیل Original Research زمینه و هدف: هرچند تصویربرداری تشدید مغناطیسی روش ترجیحی با حساسیت تشخیصی بالا برای به تصویر کشیدن فتق دیسک است؛ اما تشخیص قطعی بر اساس تفسیر تصاویر MRI هنوز یک چالش بزرگ است. هدف از این مطالعه بررسی یافتههای بالینی و مورفولوژیک پزشکان از روی تصاویر MRI با سکانس‌های مختلف و سپس بررسی توافق بین پزشکان در تشخیص است.  مواد و روش ها:در این مطالعه توصیفی-تحلیلی، تصاویر MRI در سکانس‌های مختلف مربوط به 224 بیمار مبتلا به فتق دیسک توسط دو متخصص رادیولوژی جنرال به طور جداگانه مورد بررسی قرار گرفتند. نوع مورفولوژیک فتق دیسک و محل فتق و اطلاعات دموگرافیک ثبت شده و در توافق تشخیص پزشکان بررسی شد.  یافته‌ها: تعداد کل 224 بیمار مبتلا به فتق دیسک وارد مطالعه شدند که 124 مورد خانم و 100 مورد آقا بودند به طور میانگین 40 درصد موارد از نوع مورفولوژی برآمدگی بالج، 38 درصد پروتروژن، 13درصد اکستروژن و 9 درصد سکویستریژن بود. از لحاظ تعیین محل آناتومیک فتق دیسک توافق کامل بین پزشکان مشاهده شد؛ اما از لحاظ تعیین نوع مورفولوژی فتق دیسک، توافق بین مشاهدهگرها با ضریب کاپای 0.45 در دامنه Moderate به دست آمد. نتیجه‌گیری: توجه به اینکه تشخیص فتق دیسک از روی تصویر دانسیته پروتونی (PD) مشابه تصویر وزن T2 آمد،از PD به عنوان سکانس کمکی می توان سود جست .سکانس T1 برای تصمیم درباره فتق بالج کمک کننده است. توافق بینمشاهدهگرها در حد متوسط (k=0/45)بود و همچنین در سطح مورفولوژی فتق اکستروژن و سکوستروژن توافقی بین پزشکان دیده نشد. به منظور افزایش توافق بین مشاهدهگرها، استفاده از روشهای دیگر تشخیصی در کنار MRI و همچنین آموزش یکپارچه و مداوم روشهای تفسیر تصاویر MRI بر اساس پزشکی مبتنی بر بهترین شواهد (EBM) توصیه می شود.   Background and Aim: Although MRI is the preferred method with high diagnostic sensitivity for disc herniation, definitive diagnosis based on MRI image interpretation is still a major challenge. The aim of this study was to evaluate the clinical and morphological findings in different MRI sequences and then assessment of the agreement between different observers. Materials and Methods: In this descriptive-analytical study, different MRI sequences of 224 patients with disc herniation were analyzed and diagnosed separately by two radiologists. The morphological type of disc herniation and the location of the involved disc were diagnosed and finally, the diagnostic agreement between the observers was assessed. Results: A total of 224 patients (124 women and 100 men) with disc herniation were included in the study. On average 40% of the cases were bulge, 38% protrusion, 13% extrusion and 9% sequestration. There was complete agreement between the observers in the determination of anatomical location, but in regard to morphological type, we found a kappa agreement coefficient of 0.45 between the observers. Conclusion: T1 weight sequence is helpful in the diagnosis of the bulging hernia. The agreement between the observers was moderate (k = 0.45) and there was no agreement between the physicians on the morphological level of the extrusion and sequestration hernia. Use of other diagnostic methods besides MRI, integrated and continuous training of methods for interpreting MRI images based on Best Evidence Medical Education are recommended. فتق دیسک بین مهره‌ای, تصویربرداری تشدید مغناطیسی(ام‌آرآی), توافق بین-مشاهده‌گر, مرحله فتق دیسک, سکانس ام‌آر‌آی Intervertebral disc herniation, Magnetic resonance imaging (MRI), Inter-observer agreement, Disc herniation level, MRI sequence 89 99 http://sjku.muk.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-6231-1&slc_lang=fa&sid=1 Rahim Khatyal رحیم ختیال rahimkhatyal32@gmail.com 2899956000 5400319475328460052684 No Department of Radiology , Faculty of Allied Medical Sciences Tabriz University of Medical Science,, Tabriz, Iran دانشجوی کارشناسی ارشد,گروه رادیولوژی دانشکده پیراپزشکی- دانشگاه علوم پزشکی تبریز- تبریز- ایران Jamil Abdolmohammadi جمیل عبدالمحمدی abdolmohammadi.jamil@gmail.com 5400319475328460052685 5400319475328460052685 No Department of Radiology, Sanandaj University of Medical Sciences, Sanandaj , Iran مربی گروه رادیولوژی دانشکده پزشکی - دانشگاه علوم پزشکی سنندج- سنندج- ایران Daem Roshani دائم روشنی daemroshani@gmail.com 5400319475328460052686 5400319475328460052686 No Department of Epidemiology and Biostatistics, Social Determinants of Health Research Center, Research Institute for Health Development, University of Medical Sciences, Sanandaj, Iran استاد آمار- گروه اپیدمیولوژی و بیواستاتیک – مرکز تحقیقات عوامل اجتماعی سلامت، پژوهشکده توسعه سلامت دانشگاه علوم پزشکی سنندج، دانشکده پزشکی – سنندج – ایران Leila Mosaed لیلا مساعد arshiamosaed51@gmail.com 5400319475328460052687 5400319475328460052687 No Department of Radiology, Kosar Hospital, Sanandaj, Iran رادیولوژیست گروه رادیولوژی - بیمارستان کوثر سنندج – سنندج – ایران Tayeb Hoseini طیب حسینی tayeb_hoseini@yahoo.com 5400319475328460052688 5400319475328460052688 No Department of Radiology, Imam Khomeini Hospital, Piranshahr, Iran رادیولوژیست گروه رادیولوژی - بیمارستان امام خمینی پیرانشهر – پیرانشهر – ایران Davood Khezerloo داود خضرلو khezerlood@tbzmed.ac.ir 5400319475328460052689 5400319475328460052689 Yes Department of Radiology, Faculty of Allied Medical Sciences, Tabriz University of Medical Science, Tabriz, Iran استادیار گروه رادیولوژی دانشکده پیراپزشکی- دانشگاه علوم پزشکی تبریز- تبریز- ایران