fa بررسی مقایسه ای شاخص آپوپتوتیک و میتوتیک در لیکن پلان، ضایعه لیکنوئید و اسکواموس سل کارسینومای حفره دهان به روش رنگ آمیزی هماتوکسیلین و ائوزین پزشکی- پاتولوژی Medicine - Pathology پژوهشي اصیل Original Research <strong><span style="font-family:B Zar;">سابقه</span></strong> <strong><span style="font-family:B Zar;">و</span></strong> <strong><span style="font-family:B Zar;">هدف</span></strong>: <span style="font-family:B Zar;">لیکن پلان دهانی (</span><span dir="LTR"><span style="font-size:11.0pt;">Oral </span></span><span dir="LTR"><span style="font-size:11.0pt;">l</span></span><span dir="LTR"><span style="font-size:11.0pt;">ichen planus</span></span><span style="font-family:B Zar;">) و ضایعه لیکنوئید دهانی(</span><span dir="LTR">O</span><span dir="LTR"><span style="font-size:11.0pt;">ral lichenoid lesion</span></span><span style="font-family:B Zar;">) بعنوان ضایعات پیش بدخیم با قابلیت تبدیل شدن به اسکواموس سل کارسینومای دهانی (</span><span dir="LTR" style="background:white;"><span style="font-size:11.0pt;">Oral squamous cell carcinoma</span></span><span style="font-family:B Zar;">) پیشنهاد شده اند. اگرچه پتانسیل بدخیمی آنها مورد اختلاف نظر میباشد. از آنجا که تغییرات در تکثیر سلولی و آپوپتوزیس شاخصه وقوع بدخیمی بشمار میروند هدف از این مطالعه&nbsp; </span><span style="font-family:B Zar;">بررسی مقایسه ای شاخص آپوپتوتیک و میتوتیک در لیکن پلان، ضایعه لیکنوئید و اسکواموس سل کارسینومای حفره دهان به روش رنگ آمیزی</span> <span style="font-family:B Zar;">هماتوکسیلین و ائوزین (</span><span dir="LTR">H&E</span><span style="font-family:B Zar;">) بود.</span><strong><span style="font-family:B Zar;"></span></strong><br> <strong><span style="font-family:B Zar;">روش بررسی</span></strong>: <span style="font-family:B Zar;">شاخص آپوپتوتیک (</span><span dir="LTR">AI</span><span style="font-family:B Zar;">) و شاخص میتوتیک (</span><span dir="LTR">MI</span><span style="font-family:B Zar;">) در لامهای </span><span dir="LTR">H&E</span><span style="font-family:B Zar;"> 20 نمونه هیپرپلازی اپیتلیالی ( گروه </span><span dir="LTR">A</span><span style="font-family:B Zar;">) ، 29 نمونه </span><span dir="LTR">OLP</span><span style="font-family:B Zar;"> (گروه </span><span dir="LTR">B</span><span style="font-family:B Zar;">)، 13 نمونه </span>&nbsp;<span dir="LTR">OLL</span><span style="font-family:B Zar;"> (گروه</span><span dir="LTR">C</span><span style="font-family:B Zar;">) و 28نمونه </span><span dir="LTR">OSCC</span><span style="font-family:B Zar;">(گروه </span><span dir="LTR">D</span><span style="font-family:B Zar;">) تعیین شد.</span><span dir="LTR"></span><br> <strong><span style="font-family:B Zar;">یافته ها:</span></strong> <span dir="LTR">AI</span><span style="font-family:B Zar;"> و </span><span dir="LTR">MI</span><span style="font-family:B Zar;"> بین 4 گروه مورد مطالعه تفاوت آماری معنی داری داشت (0/001</span>˂<span dir="LTR">p</span><span style="font-family:B Zar;">). در بررسی دو به دویی گروهها، </span><span dir="LTR">AI</span><span style="font-family:B Zar;"> فقط بین گروه </span><span dir="LTR">B</span><span style="font-family:B Zar;"> و </span><span dir="LTR">C</span><span style="font-family:B Zar;"> تفاوت معنادار نداشت(0/52</span><span dir="LTR">p = </span><span style="font-family:B Zar;">). همچنین تفاوت </span><span dir="LTR">MI</span><span style="font-family:B Zar;"> بین گروههای </span><span dir="LTR">B</span><span style="font-family:B Zar;">و</span><span dir="LTR">C</span><span style="font-family:B Zar;">، </span><span dir="LTR">A</span><span style="font-family:B Zar;">و</span><span dir="LTR">B</span><span style="font-family:B Zar;">، و همچنین </span><span dir="LTR">A</span><span style="font-family:B Zar;">و</span><span dir="LTR">C</span><span style="font-family:B Zar;"> معنادار نبود(0/05</span><span dir="LTR">p></span><span style="font-family:B Zar;">). </span><span dir="LTR"></span><br> <strong><span style="font-family:B Zar;">نتیجه گیری: </span></strong><span style="font-family:B Zar;">نتایج مطالعه حاضر نشان داد </span><span style="font-family:B Zar;">شاخصهای آپوپتوتیک و میتوتیک در </span><span dir="LTR">OLP</span><span style="font-family:B Zar;"> و </span><span dir="LTR">OLL</span><span style="font-family:B Zar;"> بطور معناداری کمتر از </span><span dir="LTR">OSCC</span><span style="font-family:B Zar;"> است که احتمالا میتواند بدلیل ماهیت متفاوت این دو ضایعه از&nbsp; </span><span dir="LTR">OSCC</span><span style="font-family:B Zar;"> باشد. گرچه بنظر می رسد این نتایج تغییر بدخیمی در </span><span dir="LTR">OLP</span><span style="font-family:B Zar;"> و </span><span dir="LTR">OLL</span><span style="font-family:B Zar;"> را پیشنهاد نمیکنند اما نتیجه گیری قطعی در این خصوص مستلزم انجام مطالعات بیشتر و جامع ترمیباشد.</span><span dir="LTR"></span> <strong>Background and Aim:</strong> Oral lichen planus (OLP) and oral lichenoid lesion(OLL) are suggested as premalignant lesions capable of transforming into oral squamous cell carcinoma (OSCC). However, their malignant potential is a matter of controversy. Since alterations in the cell proliferation and apoptosis are indicators of malignant transformation the aim of this study was to investigate apoptotic and mitotic indexes in lichen planus, lichenoid lesion and squamous cell carcinoma of the oral cavity by using Hematoxylin and Eosin (H&E) staining.<br> <strong>Material and Method:</strong> Apoptotic index (AI) and mitotic index (MI) were determined in H&E slides of 20 cases of epithelial hyperplasia (group A), 29 cases of OLP (group B), 13 cases of OLL (group C) and 28 cases of OSCC (group D).<br> <strong>Results:</strong> There was a significant difference in AI and MI among the four groups (p˂0.001). Pairwise comparison of the groups showed only insignificant difference in AI between group B and groups C(P=0.52). There was no significant difference in MI between group B and group C, between group B and group A as well as between group C and group A (p>0.05).<br> <strong>Conclusion:</strong> The results of the present study revealed that apoptotic and mitotic indexes in OLP and OLL were significantly less than that of OSCC possibly due to the different nature of OLP and OLL. Although, it seems that these results did not indicate occurrence of malignant transformation in OLP and OLL. Further and more comprehensive studies are required to reach a definitive conclusion in this regard.<strong>Material and Method:</strong> Apoptotic indexe (AI) and mitotic indexe (MI) were determined in H&E slides belong to 20 cases of epithelial hyperplasia (A group), 29 cases of OLP (B group), 13 cases of OLL (C group) and 28 cases of OSCC (D group).<br> <strong>Results:</strong> There was a significant difference in AI and MI among the four studied groups (p˂0.001). In bilaterally comparison of groups; AI difference between two groups of B and C(P=0.52) was insignificant merely. Additionally, MI difference between groups of B and C, between B and A as well as between C and A (p>0.05) were insignificant.<br> <strong>Conclusion:</strong> The results of the present study revealed that apoptotic and mitotic indexes in OLP and OLL were significantly less than that of OSCC possibly due to different nature of these two lesions from OSCC. Although, it seems that these results do not suggest a malignant transformation in OLP and OLL further and more comprehensive studies are required for a definitive conclusion in this regard.<span dir="RTL"></span><br> &nbsp;<br> <span dir="RTL"></span> هماتوکسیلین-ائوزین, آپوپتوزیس , میتوزیس, لیکن پلان دهانی, اسکواموس سل کارسینومای دهانی, ضایعه لیکنوئید دهانی. Hematoxylin-Eosin, Apoptosis, Mitosis, Oral lichen planus, Oral squamous cellc, Oral lichenoid lesion 86 96 http://sjku.muk.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-4703-1&slc_lang=fa&sid=1 Mahsa Bayati مهسا بیاتی mah_bt22@yahoo.com 5400319475328460046006 5400319475328460046006 No Student of Dentistry, Faculty of Dentistry, Hamadan University of Medical Sciences, Hamadan, Iran دانشجوی دندانپزشکی، دانشکده دندانپزشکی، دانشگاه علوم پزشکی همدان، همدان، ایران Massoumeh Zargaran معصومه زرگران massoumehzargaran@gmail.com 0057541108 5400319475328460046007 Yes Associate Professor, Department of Oral and Maxillofacial Pathology, Faculty of Dentistry, Kurdistan University of Medical Sciences, Sanandaj, Iran دانشیار، گروه پاتولوژی دهان، فک و صورت، دانشکده دندانپزشکی، دانشگاه علوم پزشکی کردستان، سنندج، ایران Abbas Moghimbeigi عباس مقیم بیگی moghimb@yahoo.com 5388776891 5400319475328460046008 No Professor, Department of Biostatistics and Epidemiology, School of Health, Alborz University of Medical Sciences, Karaj, Iran استاد، گروه آمار زیستی و اپیدمیولوژی، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی البرز، کرج، ایران