fa برآورد جذب روزانه و پتانسیل خطر فلزات سنگین در بافت های مختلف ماهیان رودخانه گاماسیاب عمومى General پژوهشي اصیل Original Research <p dir="RTL"><strong>زمینه و هدف</strong>: ماهی یکی از مهمترین موجودات آبزی در زنجیره غذایی انسان می&shy;باشد که قابلیت تجمع فلزات سنگین در بافت های مختلف خود را دارد. در این راستا، هدف این مطالعه بررسی غلظت پنج فلز سنگین (کادمیوم، سرب، کروم، مس و روی) در بافت&shy;های آبشش، کبد و ماهیچه ماهیان کپور معمولی، شیرماهی و آمور در رودخانه گاماسیاب در سال 1393 به همراه تجمع زیستی و برآورد میزان پتانسیل خطر مصرف این آبزیان می&shy;باشد. &nbsp;</p> <p dir="RTL"><strong>روش بررسی</strong>: این مطالعه مقطعی بوده و سه گونه ماهی در رودخانه گاماسیاب در فصول پاییز و زمستان 1393 صید شدند. روش آماده سازی بافت ها بصورت هضم تر بوده و قرائت فلزات توسط دستگاه <span dir="LTR">ICP</span> انجام شده است. اطلاعات به دست آمده توسط نرم افزار <span dir="LTR">SPSS</span> نسخه 16 مورد آنالیز قرار گرفتند.</p> <p dir="RTL"><strong>یافته&shy;ها</strong>: حد مجاز مصرف روزانه ماهی برای فلزات کادمیوم، سرب، کروم، مس و روی در سه ماهی مورد مطالعه در این تحقیق به ترتیب 021/0، 18/0، 5/3، 3/13 و 4/20 میکروگرم در روز برای یک فرد بالغ با وزن 70 کیلوگرم بدست آمد. شاخص <span dir="LTR">HQ</span> بود در این مطالعه برای تمامی فلزات سنگین کمتر از 1 بود.</p> <p dir="RTL"><strong>نتیجه&shy;گیری:</strong> شاخص&shy;های ریسک مصرف ماهیان (<span dir="LTR">HQ</span>) ماهیان این مطالعه کمتر از 1 بدست آمد و نشان دهنده سالم بودن مصرف این ماهیان می باشد. اما از آنجاییکه فلزات سنگین خاصیت تجمع زیستی دارند پایش فصلی این منطقه از نظر فلزات سنگین امری مهم به نظر می&shy; رسد.</p> <p dir="RTL"><strong>کلید واژه ها</strong>: ماهی، سمیت، فلز سنگین، رودخانه گاماسیاب</p> <p><span dir="RTL">وصول مقاله:19/10/94&nbsp; اصلاحیه نهایی:2/12/94 پذیرش:10/12/94</span></p> <p><strong>Background and Aim</strong>: Fish are considered as one of the main aquatic organisms in the food chain. They have the potential to accumulate large amounts of heavy metals in their tissues. The purpose of this study was to measure the levels of five heavy metals (Cd, Pb, Cu, Cr, and Zn) in the gill, liver, and muscle tissues of common carp, <em>Capoeta trutta</em>, and <em>Grass carp</em> in the Gamasyab River in 2015 as well as bioaccumulation study and hazard quotient determination (HQ).</p> <p><strong>Material and Methods</strong>: This was a cross-sectional study in which three species of fish in the Gamasyab River were caught in autumn and winter. The tissue preparation method was chemical digestion. Concentrations of heavy metals were measured using an ICP apparatus. Data were analyzed using SPSS version 16.</p> <p><strong>Results</strong>: Permissible limits of ingestion of heavy metals per day through consumption of the three aforementioned fish for an adult person with mean body weight of 70 kg were 0.021, 0.18, 3.5, 13.3, and 20.4 micrograms for cadmium, lead, chromium, copper and zinc, respectively, in this study. The Hazard Quotients (HQ) index was below 1 for all heavy metals.</p> <p><strong>Conclusion</strong>: The Hazard Quotients (HQ) index of fish consumption in this study was less than 1 and indicated that consumption of these fish was harmless.&nbsp; But since heavy metals have the property of bioaccumulation, seasonal monitoring of heavy metals in this region is essential.</p> <p><strong>Keywords</strong>: Fish, Toxicity, Heavy metal, <em>Gamasyab</em> River</p> <p></p> <p><strong>Received: </strong>Jan 09, 2016<strong>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; Accepted: </strong>Feb 29, 2016</p> ماهی, سمیت, فلز سنگین, رودخانه گاماسیاب Fish, Toxicity, Heavy metal, Gamasyab River 112 121 http://sjku.muk.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-25-74&slc_lang=fa&sid=1 Borhan Mansouri برهان منصوری 5400319475328460015543 5400319475328460015543 No Afshin Maleki افشین ملکی maleki43@yahoo.com 5400319475328460015544 5400319475328460015544 Yes Behrooz Davari بهروز داوری 5400319475328460015545 5400319475328460015545 No Jamal Karimi جمال کریمی 5400319475328460015546 5400319475328460015546 No Vahid Momeneh وحید مومنه 5400319475328460015547 5400319475328460015547 No شرکت آب منطقه ای کرمانشاه