fa بررسی برون‌تنی اثرات ضدقارچی عصاره‌های تام اندام هوایی گیاه اُرمک کبیر (Ephedra major Host) بر روی قارچ میکروسپوروم جیپسئوم عمومى General پژوهشي اصیل Original Research زمینه و هدف: درماتوفیتوزیس نوعی عفونت قارچی است که در آن سطوح خارجی بدن انسان و حیوانات توسط درماتوفیت‌‌ها مورد تهاجم قرار می‌گیرند. استفاده از داروهای ضد درماتوفیت موجود به علت عوارض جانبی و مقاومت‌های دارویی، دارای محدودیت‌هایی می‌باشد. لذا امروزه گیاهان دارویی بعنوان منابع جدید تهیه داروهای ضدقارچ مطرح هستند. ُارمک کبیر یکی از قدیمی‌ترین گیاهان دارویی می‌باشد که اثرات ضدقارچی آن علیه برخی از قارچ‌ها گزارش شده است. در این پژوهش اثر ضدقارچی این گیاه علیه قارچ میکروسپوروم جیپسئوم مورد مطالعه قرار گرفت. روش بررسی: از اندام هوایی خشک شده گیاه، عصاره‌های تام آبی و هیدروالکلی تهیه شد. اثرات ضدقارچی این عصاره‌ها علیه قارچ میکروسپوروم جیپسئوم به دو روش رقیق‌‌سازی در آگار و انتشار دیسک بررسی گردید. در این پژوهش، از تربینافین به عنوان کنترل مثبت استفاده شد. کشت‌ها در پایان هفته دوم مورد ارزیابی قرار گرفتند و نتایج روش رقیق‌سازی در آگار و انتشار دیسک بترتیب بصورت حداقل غلظت مهارکنندگی (MIC) و اندازه قطر هاله عدم رشد ثبت گردیدند. یافته‌ها: در روش رقیق‌‌سازی در آگار، تنها عصاره آبی با MIC مساوی mg/ml 10 از خود اثر ضدقارچی نشان داد اما در روش انتشار دیسک در کلیه غلظت‌های تهیه شده از هر دو عصاره، مهار رشدی مشاهده نشد. ضمناً MIC تربینافین برای میکروسپوروم جیپسئوم g/mlµ 5/0 تعیین گردید. نتیجه‌گیری: نتایج نشان دادند که عصاره‌ تام آبی اندام هوایی گیاه ُارمک کبیر دارای فعالیت ضددرماتوفیتی علیه قارچ میکروسپوروم جیپسئوم می‌باشد، اما قدرت اثر این عصاره قابل مقایسه با تربینافین نیست. این احتمال وجود دارد که با خالص‌سازی بیشتر عصاره آبی این گیاه، بتوان ترکیباتی با اثرات ضددرماتوفیتی شاخص بدست آورد. کلید واژه‌ها: ُارمک کبیر، اندام هوایی، اثرات ضددرماتوفیتی، میکروسپوروم جیپسئوم. وصول مقاله:24/4/93 اصلاحیه نهایی:27/11/93 پذیرش:17/1/94 Background and Aim: Dermatophytosis is a fungal infection in which outer surface of body of human and animals have been attacked by dermatophytes. There are some limitations in treatment of this disease because of drug resistances and side effects of available anti-dermatophytic drugs. Thus medicinal herbs have been considered as new sources of antifungal drugs. Ephedra major is one of the oldest medicinal plants. Its antifungal activity against some fungi has been reported. We aimed to investigate the antifungal effect of Ephedra major against Microsporum gypseum. Material and Methods: Total aqueous and hydroalcoholic extracts were prepared from the dried aerial parts of the plant. The antifungal activity of these extracts was investigated by disk diffusion and agar dilution methods against M. gypseum. Terbinafine was used as a positive control. The cultures were evaluated at the end of the second week and the results of disk diffusion and agar dilution methods were recorded as the minimum inhibitory concentration (MIC) and inhibition zone diameter, respectively. Results: In agar dilution method, the aqueous extract showed antifungal effects with MIC 10 mg/ml but in disk diffusion method, inhibition of growth was not observed in all concentrations prepared from both extracts. In addition, the MIC of terbinafine was determined as 0.5 µg/ml against M. gypseum. Conclusion: The results indicate that total aqueous extract of E. major aerial parts is active against M. gypseum, but the potency of this extract is not comparable with terbinafine. It could be obtained significant anti-dermatophytic effects with further purification of the aqueous extract of this plant. Keywords: Ephedra major Host, Aerial parts, Antidermatophytic effects, Microsporum gypseum. Received: July 15, 2014 Accepted: Apr 6, 2015 ُارمک کبیر, اندام هوایی, اثرات ضددرماتوفیتی, میکروسپوروم جیپسئوم. Ephedra major Host, Aerial parts, Antidermatophytic effects, Microsporum gypseum. 33 44 http://sjku.muk.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-25-5&slc_lang=fa&sid=1 Ali Mikaeili علی میکائیلی 540031947532846007763 540031947532846007763 No Masood Modarresi مسعود مدرسی mmodarresi@kums.ac.ir 540031947532846007764 540031947532846007764 Yes Koroush Mozafari کورش مظفری 540031947532846007765 540031947532846007765 No