1- گروه زیستشناسی، دانشکده علوم، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران ، a_bayrami@uma.ac.ir 2- گروه زیستشناسی، دانشکده علوم، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران 3- مرکز تحقیقات عوامل اجتماعی مؤثر بر سلامت، دانشگاه علوم پزشکی اردبیل، اردبیل، ایران 4- گروه شیمی، دانشکده علوم، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران 5- گروه دامپزشکی، دانشکده دامپزشکی، دانشگاه آزاد تبریز، تبریز، ایران
چکیده: (4175 مشاهده)
زمینه و هدف: گسترش نانوتکنولوژی در زمینههای مختلف از جمله پزشکی نیاز به بررسی عوارض جانبی این مواد در محیط زنده را ایجاد میکند؛ لذا در این پژوهش با تولید نانو داروی زیستی ضمن بررسی اثر ضد دیابتی آن، اثرات سمیتی احتمالی بر بافت کبد و پانکراس نیز مطالعه شد. مواد و روش ها: در این مطالعه تجربی پس از تهیه نانو ذرات زیستی و غیر زیستی اکسید روی و مشخصه یابی آنها با میکروسکوپ الکترونی نگاره، گدازه و طیف سنجی پراش پرتو ایکس، تعداد 30 سر موش صحرایی در 6 گروه 5 تایی بررسی شدند. گروه ها شامل 1- کنترل سالم 2- کنترل دیابتی 3- دیابتی- انسولین (U/kg10)4- دیابتی- قره قاط (mg/kg150) 5- دیابتی- اکسید روی (mg/kg 8) 6- دیابتی-عصاره و اکسیدروی (mg/kg 8) بودند. القای دیابت با آلوکسان مونوهیدرات با تزریق زیرصفاقی (mg/kg 170) انجام شد. موش ها 16 روز به صورت زیر صفاقی تحت تیمار قرار گرفته و ضمن بررسی میزان قند خون، در پایان دوره بافت های کبد و پانکراس با رنگ آمیزی هماتوکسیلین-ائوزین مورد مطالعه قرار گرفت. یافته های حاصل با روش آماری آنوا دو طرفه و آزمون تعقیبی توکی در محیط SPSS آنالیز شد. یافتهها: آنالیز نانو ذرات بیانگر اتصال گروههای آلی بر سطح نانو ذرات آن ها بوده است. بررسی نمونه های سرم تهیه شده حاکی از کاهش معنی دار قند خون در گروه های تیمار شده با نانو داروها نسبت به گروه کنترل دیابتی است (0/05 >p). بررسی بافتی کبد و پانکراس ضایعات بافتی نشان نداد. نتیجهگیری: پژوهش حاضر نشان داد که نانو ذرات زیستی، علیرغم اثرات معنیدار در کاهش قند خون موشهای دیابتی در غلظتهای استفاده شده، اثرات سمیتی در بافت های کبد و پانکراس ایجاد نکردند.
