Scientific Journal of Kurdistan University of Medical Sciences

fa ارزیابی میزان آلودگی و خطر سرطان زایی ناشی از فلزات سنگین در خاک کشاورزی، گندم و آرد در شهرستان بیجار Evaluation of Pollution and Carcinogenic Risk of Heavy Metals in Agricultural Soil, Wheat and Flour in Bijar City مهندسی بهداشت محیط Environmental Health Engineering پژوهشي اصیل Original Research زمینه و هدف: هدف از این مطالعه، بررسی میزان آلودگی و غلظت فلزات سنگین شاخص در خاک کشاورزی، گندم و آرد و ارزیابی خطر سرطانزایی ناشی از آن در ساکنین شهرستان بیجار در سال 1400 بود. مواد و روش‌ها: برای تعیین محتوای کل فلزات سنگین، نمونه خاک خشک پس از هضم اسیدی، به حالت پودر تبدیل و طبق مراحل هضم اسیدی جهت قرائت در دستگاه جذب اتمی کوره گرافیتی آماده شدند. عصاره گیری از نمونه‌ها به روش هضم اسیدی انجام شد. در نمونه‌های آرد نیز، هضم اسیدی بصورت مستقیم انجام گرفت. برای مطالعات ارزیابی خطرات غیر سرطانزایی، دو مسیر، مصرف مستقیم (بلع) و جذب پوستی فلزات سنگین مورد ملاحظه قرار گرفت. در محاسبه خطر سرطانزایی و غیر سرطانزایی، تمام فلزات سنگین شامل کادمیوم، سرب، روی و آرسنیک لحاظ شدند. یافته‌ها: غلظت فلزات سنگین مورد مطالعه در چهار منطقه در نمونه های خاک، گندم و آرد نزدیک به هم بود و تفاوت قابل توجهی وجود نداشت. نتایج مربوط به ارزیابی خطر نشان داد که نمونه‌های خاک هر چهار منطقه مورد مطالعه از نظر خطر سرطان زایی ناشی از فلز آرسنیک در class III (ریسک متوسط) قرار داشتند. همچنین نمونه‌های خاک هر چهار منطقه ریسک پایین سرطانی مربوط به فلز کادمیم را نشان دادند. بقیه نمونه‌ها همگی خطر کمتر از 6-10 را نشان دادند. در هیچ یک از نمونه‌های آرد، گندم و خاک هر 4 منطقه مورد مطالعه ریسک بالاتر از 4-10 وجود نداشت. نتیجه‌گیری: نتایج مطالعه حاضر نشان داد که ریسک بالایی برای خطر غیرسرطانی مربوط به فلز روی، سرب، آرسنیک، کادمیم بر اساس نمونه‌های بررسی شده وجود نداشت اما غلظت برخی از این فلزات مانند آرسنیک برای جمعیت‌های حساس تر مانند کودکان نزدیک به میزان خطر است و باید اقدامات لازم جهت ارزیابی و کاهش این فلزات سنگین انجام گردد.   Background and Aim: The purpose of this study was to investigate the level of pollution and concentration of heavy metals in agricultural soil, wheat and flour and to evaluate the consequent health risks in the residents of Bijar city in 2021. Materials and Methods: To determine the total content of heavy metals, after acid digestion, the dry soil samples were converted into powder and prepared according to the steps of acid digestion for reading by graphite furnace atomic absorption spectrometry (GFAAS). Extraction from the samples was also done by acid digestion method. In the flour sample, direct acid digestion was done. For non-carcinogenic risk assessment studies, two routes including direct consumption (ingestion) and dermal absorption of heavy metals were considered. To calculate carcinogenic and non-carcinogenic risks, we considered heavy metals including cadmium, lead, zinc and arsenic. Results: The concentrations of heavy metals studied in the soil, wheat and flour samples of four regions were similar to one another and no significant differences were observed. The results of the risk assessment showed that the soil samples of all four studied areas were in class III (moderate risk) in regard to the carcinogenic risk of arsenic. Also, the soil samples of all four regions showed a low cancer risk in relation to cadmium. All other samples showed a low risk less than 10-6. In all of the samples of flour, wheat and soil from the four regions, we found no risk higher than 10-4 and, thus they were considered safe. Conclusion: The results of this study showed non-carcinogenic risk in relation to zinc, lead, arsenic, and cadmium based on the results of examined samples, but the concentration of some of these metals, such as arsenic, is close to the risk level for the vulnerable populations such as children, and appropriate measures should be taken to evaluate and reduce these heavy metals concentrations.   فلزات سنگین, ارزیابی ریسک سلامتی, خاک, گندم, آرد Heavy metals, Health risk assessment, Soil, Wheat, Flour 33 47 http://sjku.muk.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-6974-1&slc_lang=fa&sid=1 Mahdieh Mohammadi مهدیه محمدی m.h.mohammadi.63279@gmail.com 3850137007 5400319475328460060347 No Department of Environmental Health Engineering, School of Public Health and Research Center for Health Sciences, Hamadan University of Medical Sciences, Hamadan, Iran. گرایش بهره برداری و نگهداری از تأسیسات بهداشتی شهری، دانشگاه علوم پزشکی همدان، همدان، ایران Mostafa Leili مصطفی لیلی mostafa.leili@gmail.com 5400319475328460060348 5400319475328460060348 Yes Department of Environmental Health Engineering, School of Public Health and Research Center for Health Sciences, Hamadan University of Medical Sciences, Hamadan, Iran گروه مهندسی بهداشت محیط، دانشگاه علوم پزشکی همدان، همدان، ایران. Alireza Rahmani علیرضا رحمانی rah1340@yahoo.com 5400319475328460060349 5400319475328460060349 No Department of Environmental Health Engineering, School of Public Health and Research Center for Health Sciences, Hamadan University of Medical Sciences, Hamadan, Iran گروه مهندسی بهداشت محیط، دانشگاه علوم پزشکی همدان، همدان، ایران. Mohammad Khazaei محمد خزائی khazaei57@gmail.com 5400319475328460060350 5400319475328460060350 No Department of Environmental Health Engineering, School of Public Health and Research Center for Health Sciences, Hamadan University of Medical Sciences, Hamadan, Iran گروه مهندسی بهداشت محیط، دانشگاه علوم پزشکی همدان، همدان، ایران.