fa بررسی تاثیرات زیانبار آفت کش ها با تاکید بر مسئله مقاومت در بندپایان حایز اهمیت بهداشتی(مقاله مروری) عمومى General پژوهشي اصیل Original Research چکیده: زمینه و هدف: با توجه به اهمیت حفظ بهداشت محیط و نقش آفت کش های شیمیائی به عنوان ابزار اصلی مبارزه با آفات بهداشتی و خطرات ناشی از کاربرد این مواد برای محیط زیست و سلامت انسان و همچنین توسعه مقاومت در بندپایان زیان آور، ضمن مروری بر زیان های ناشی از روش شیمیائی کنترل آفات در مقایسه با روش‌های دیگر و تاکید بر توسعه مقاومت نسبت به سموم آفت کش، به نقد و بررسی روش های مختلف اقدام گردید. هدف از این مطالعه دسته بندی، بررسی خطرات ترکیبات شیمیایی در روند کنترل بندپایان آفت می باشد. روش بررسی: تحقیق به روش مروری و با استفاده از واژه های کلیدی ,Insecticide Resistance, Ecotoxicology, Pesticide Residue Environment و Hazardous Material Environment و جستجو در Database های Ovid Medline, Web of Science, Pub Med، Database of Systematic Review EBM Cochrane و SID به منظور دستیابی به مقالات پژوهشی در مجلات علمی- پژوهشی داخل کشور و مجلات پژوهشی بین المللی انجام پذیرفت. تعداد 552 مقاله بدست آمد که پس از بررسی عناوین و چکیده مقالات، تعدادی از آنها به دلیل عدم ارتباط با اهداف مطالعه حذف گردید. در نهایت منابع واجد شرایط انتخاب و مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت و در خاتمه نتیجه گیری کلی بعمل آمد. یافته ها: مهمترین یافته های این مطالعه دسته بندی کردن عوارض محیطی کاربرد سموم آفت کش و توسعه مقاومت به این ترکیبات و مکانیسم های آن در بندپایان مختلف می باشد که مساله مقاومت به علت افزایش دوز مصرفی می تواند به نوبه خود در تشدید آلودگی های محیط زیست موثر باشد. تاثیرات نامطلوب ناشی ازکاربرد آفت کش ها از لحاظ زیست محیطی بسیار شدید است. از جمله می توان به مسئله توسعه مقاومت در بندپایان به سموم اشاره کرد که در بعضی از موارد منجر به شکست در عملیات کنترل آفات بهداشتی و ناقلین بیماری ها گردیده و موجبات خسارات عمده ای را از لحاظ اقتصادی و بهداشتی فراهم نموده است. نتیجه گیری: روش های کنترل محیطی می تواند با استفاده از بهسازی محیط در نامطلوب کردن شرایط برای رشد و نمو بندپایان در کاهش جمعیت آنها تاثیر قابل ملاحظه ای داشته باشد. با استفاده از روش‌های کنترل محیطی به جای کاربرد سموم می‌توان محیط زیست را پاک و سالم نگهداشت تا سلامتی و بهداشت جامعه انسانی که از اهداف اصلی سازمان ها و تشکیلات بهداشتی است، فراهم شود. واژگان کلیدی: کنترل محیطی، آفات بهداشتی،مقاومت به حشره کش، بقایای سموم آفت کش. وصول مقاله:18/11/89 اصلاحیه نهایی:10/11/90 پذیرش مقاله:06/12/90 ABSTRACT: Background and Aim: Considering the importance of environmental health and the role of pesticides as the major method in controlling hygienic pests and their hazards for environment and human health as well as development of insecticide resistance in arthropods, we reviewed the hazards of chemical methods in pest control and compared them with those of other methods in regard to insecticide resistance. The aim of this study was to sort and investigate the hazards of chemical compounds used for pest control. Material and methods: This was a review article. Using keywords such as: ecotoxicology, insecticide resistance, pesticide residue environment and hazardous material environment, we searched Databases of Ovid, Pub Med, Web of Science, Medline, EBM Cochrane Database of Systematic Review and SID to find articles in the journals of our country and international journals. We found 552 articles and reviewed their titles and abstracts. Some of the articles were not related to our study and were excluded and our conclusion and analysis were based on the selected eligible articles. Results: The most important findings of this study were classification of adverse effects of pesticides on environment and development of resistance to these compounds and mechanisms of resistance in different arthropods. Resistance can lead to use of increased doses of pesticides which in turn, can result in more environmental pollution. The adverse effects of application of pesticides on environment are very serious. These adverse effects include insecticide resistance which may result in, control failure over hygienic pests and vectors of human diseases. Conclusion: Environmental control methods by using environmental sanitary measures can destroy the breeding places of arthropods and decrease their population. Use of environmental control methods, instead of application of pesticides, can keep the environment safe and healthy and result in the improvement of the health of the human communities which is one of the main aims of the health organizations. Keywords: Insecticide resistance, Hygienic pest, Environmental control. Received: Feb 6, 2011 Accepted: Feb 24, 2012 کنترل محیطی، آفات بهداشتی،مقاومت به حشره کش، بقایای سموم آفت کش. Insecticide resistance, Hygienic pest, Environmental control. 82 98 http://sjku.muk.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1-329&slc_lang=fa&sid=1 Rohollah Dehghani روح ا.. دهقانی 540031947532846003281 540031947532846003281 No Kashan University of Medical Sciences دانشگاه علوم پزشکی کاشان Mojtaba Limoee مجتبی لیمویی mojtabalimoee@yahoo.com 540031947532846003282 540031947532846003282 Yes Kashan University of Medical Sciences دانشگاه علوم پزشکی کاشان Iran Zarghi ایران زرقی 540031947532846003283 540031947532846003283 No Mashhad University of Medical Sciences دانشگاه علوم پزشکی مشهد