Scientific Journal of Kurdistan University of Medical Sciences

fa مقایسه اثربخشی برنامه فعالیت‌های تصویری و روایت‌های اجتماعی بر تعامل اجتماعی کودکان با طیف اتیسم Comparison the Effects of Visual Activities Schedule and Social Narratives on Social Interaction in Children with Autism Spectrum Disorder روان شناسی بالینی Clinical Psychology پژوهشي اصیل Original Research زمینه و هدف: نقص در تعامل اجتماعی، یکی از ویژگی های بارز در اختلال طیف اتیسم است. هدف، مقایسه اثربخشی برنامه فعالیت های تصویری و روایت های اجتماعی در تعامل اجتماعی کودکان دچار طیف اتیسم بود. مواد و روش ها: در یک مطالعه شبه آزمایشی و تک آزمودنی با طرح ABAB، از جامعه کودکان 7 تا 12 ساله دارای اختلال طیف اتیسم مراکز بهزیستی شهر مشهد، هشت پسر به شیوه در دسترس انتخاب شدند. کودکان به طور تصادفی در دو گروه متشکل از برنامه فعالیت های تصویری و روایت های اجتماعی، قرار گرفتند. به منظور تعیین محتوای مداخله هر گروه، رفتارهای آماج از طریق مصاحبه با خانواده، مربی و مشاهده رفتار کودک، شناسایی شد. هر گروه در 20 جلسه مداخله (پنج بار در هفته؛ هر جلسه 30 دقیقه) شرکت کردند. اطلاعات با استفاده از مشاهده منظم و پرسشنامه نیمرخ تعامل اجتماعی اتیسم جمع آوری و داده ها با استفاده از نمودار خط پایه، اندازه اثر و درصد بهبودی تحلیل شد. یافته‌ها: یافته ها نشان داد که به ترتیب15/34%  و 45//10% درصد از تعامل اجتماعی کودکان دچار طیف اتیسم ناشی از دریافت به ترتیب، برنامه فعالیت‌های تصویری و روایت های اجتماعی بود. افزون بر آن، برنامه فعالیت های تصویری و روایت های اجتماعی به ترتیب موجب بهبود 16/09% و 9/24% در تقابل اجتماعی، 11/27% و 7/93% در مشارکت اجتماعی، 38/70%  و 16/34% در رفتارهای زیان بخش اجتماعی شده است. مشاهده منظم نشان داد که برنامه فعالیت های تصویری به ترتیب، موجب افزایش تقابل اجتماعی و مشارکت اجتماعی در چهار کودک و کاهش رفتارهای زیان بخش اجتماعی در یک کودک میشود. اگرچه، روایت های اجتماعی منجر به بهبود تقابل اجتماعی در چهار کودک، مشارکت اجتماعی در دو کودک و رفتارهای زیان بخش اجتماعی در سه کودک میشود. نتیجه‌گیری: از آنجایی که هر دو مداخله (عالیتهای تصویری و روایت های اجتماعی) بر بهبود تعامل اجتماعی، اثربخش بوده است، به نظر میرسد فراهم کردن مداخله های مشابه برای کودکان دچار طیف اتیسم، موجب بهبود تعامل از آنجایی که هر دو مداخله (برنامه فعالیت های تصویری و روایت های اجتماعی) بر بهبود تعامل اجتماعی، اثربخش بود، به نظر میرسد فراهم کردن مداخله های مشابه برای کودکان دچار طیف اتیسم، تعامل اجتماعی را بهبود میبخشد و از نقایص رفتاری پیشگیری میکند. Background and Aim: Impairment of social interaction is one of the prominent features of autism spectrum disorder (ASD). The aim of this study was to compare the effects of visual activities schedule (VAS) and social narratives (SN) on social interaction in the children with ASD. Materials & Methods: In a quasi-experimental and single-subject study with ABAB design, eight boys with ASD were selected from a population of 7-12 year-old children by convenience method in Welfare Centers in Mashhad City. The children assigned to two groups including visual activities schedule and social narratives groups. In order to determine the content of each intervention, target behaviors recognized through interview with family, mentor, and observation of the child’s behavior.Each group attended 20 intervention sessions (five times a week; 30 minutes per session). The information collected through systematic observation and Autism Social Skills Profile and data were analyzed using baseline diagrams, effect size, and improvement percentage. Results: Findings showed that 15.34% and 10.45% of social interaction in children with ASD were due to receiving visual activities schedule and social narratives respectively. In addition, visual activities schedule and social narratives led to improvement of 16.09% and 9.24% in social reciprocity, 11.27% and 7.93% in social participation, 38.70% and 16.34% in detrimental social behaviors respectively. Systematic observation showed that visual activities schedule led to increased social reciprocity and social participation in four children and reduced detrimental social behaviors in one child respectively. Although, social narratives led to improvement of social reciprocity in four children, social participation in two children and detrimental social behaviors in three children. Conclusion: Since, both interventions (visual activities schedule and social narratives) were effective in the improvement of social interaction, it seems that similar intervention for children with ASD can improve social interaction and prevent behavior disorders.   برنامه فعالیت های‌ تصویری, روایت های اجتماعی, تعامل اجتماعی, طیف اتیسم Visual activities schedule, Social narratives, Social interaction, Autism spectrum 100 122 http://sjku.muk.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-6561-4&slc_lang=fa&sid=1 Mohammad Reza Akhgari محمدرضا اخگری mohammadrezaakhgary@yahoo.com 5400319475328460060358 5400319475328460060358 No Student Research Committee, Department of Psychology and Education of Exceptional Children, Faculty of Behavioral Sciences and Mental Health, University of Social Welfare and Rehabilitation Sciences, Tehran-Iran. گروه روانشناسی و آموزش کودکان استثنائی، دانشکده علوم رفتاری و سلامت روان، دانشگاه علوم توانبخشی و سلامت اجتماعی، تهران، ایران. Masoume Pourmohamadreza-Tajrishi معصومه پورمحمدرضا-تجریشی mpmrtajrishi@gmail.com 0043945643 5400319475328460060359 Yes Department of Psychology and Education of Exceptional Children, Faculty of Behavioral Sciences and Mental Health, University of Social Welfare and Rehabilitation Sciences, Tehran, Iran گروه روان شناسی و آموزش کودکان استثنایی، دانشکده علوم رفتاری و سلامت روان، دانشگاه علوم توانبخشی و سلامت اجتماعی، تهران، ایران Razieh Bidhendi Yarandi راضیه بیدهندی یارندی razi_bidhendi@yahoo.com 5400319475328460060360 5400319475328460060360 No Department of Biostatistics and Epidemiology, Faculty of Social Health, University of Social Welfare and Rehabilitation Sciences, Tehran, Iran گروه آمار زیستی و اپیدمیولوژی، دانشکده سلامت اجتماعی، دانشگاه علوم توانبخشی و سلامت اجتماعی، تهران، ایران