fa بررسی گزارشات ارسال شده به واحد ثبت عوارض جانبی داروها در معاونت غذا و دارو استان کردستان و عوامل مرتبط با آن در سال 1392 و 1393 عمومى General پژوهشي اصیل Original Research <p dir="RTL"><strong>زمینه و هدف</strong>: عوارض ناخواسته دارویی از موارد تحمیل هزینه بر سیستم بهداشتی درمانی و تاثیر&shy;گذار بر سلامت عمومی در مقوله درمان دارویی می<span dir="LTR">&shy;</span>باشد. شناسایی، ارزیابی و پیشگیری از عوارض ناخواسته دارویی از عوامل موثر بر شاخص های سلامت جامعه می&shy;باشد.</p> <p dir="RTL"><strong>روش بررسی</strong>: در این مطالعه توصیفی- تحلیلی(مقطعی)، گزارش 133 نفر مراجعه کننده یا بستری شده بعلت عوارض ناخواسته دارویی طی سالهای93-92 در بیمارستان های استان کردستان مورد بررسی قرار گرفت. داده ها شامل اطلاعات دموگرافیک، نوع، شکل، راه مصرف دارو، نوع و سرانجام عارضه بود. اطلاعات بوسیله آزمون <span dir="LTR">Chi-square Multi Response</span> مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. سطح معنی داری 05/0><span dir="LTR">p</span> &nbsp;در نظر گرفته شد.</p> <p dir="RTL"><strong>یافته ها:</strong> شایع ترین عوارض، واکنش های پوستی وتنفسی ناشی از فرم تزریقی بود و آنتی بیوتیک ها بیشترین ایجاد کننده عوارض ناخواسته دارویی بودند. فراوانی عوارض ناخواسته دارویی در زنان بیشتر بود و این عوارض بیشتر در محدوده سنی50-40 سال رخ داده بود. در استان کردستان، بیشترین عوارض ناخواسته دارویی در شهرهای سنندج و سقز رخ داده بود.</p> <p dir="RTL"><strong>نتیجه گیری:</strong> به نظر می&shy;رسد که با برگزاری کلاسهای آموزشی برای کادر پزشکی در رابطه با عوارض ناخواسته دارویی و خودداری از تجویز غیر ضروری داروهای تزریقی، احتمال بروز عوارض ناخواسته دارویی را کاهش داد.</p> <p dir="RTL"><strong>واژگان کلیدی:</strong> عوارض ناخواسته دارویی، شکل دارو، راه مصرف دارو</p> <p dir="RTL">وصول مقاله:26/3/95 اصلاحیه نهایی:27/4/95 پذیرش:5/5/95</p> <p dir="RTL"></p> <p><strong>Background and Aim:</strong> Adverse drug reactions (ADR) impose costs on the health care system and affect public health. Identification, assessment and prevention of adverse drug reactions are effective factors which can influence social health indices.</p> <p><strong>Material and Methods:</strong> In this cross-sectional study, 133 outpatient and inpatient reports of adverse drug reactions were investigated in Kurdistan Province hospitals between 2013 and 2014. The data included demographic characteristics, type, form, route of administration, type of drug side effects and final outcome. Data were analyzed by chi-square multi response test. P<0.05 was considered significant.</p> <p><strong>Results:</strong> Our results showed that the most common complications were dermatologic and respiratory reactions due to injectable forms of the drugs &nbsp;and antibiotics were the most common drugs which caused adverse drug reactions. The frequency of adverse drug reactions was higher in the women and these reactions were more common between 40 and 50 years of age. Most cases of adverse drug reactions were reported from Sanandaj and Saqez Cites.</p> <p><strong>Conclusion:</strong> It seems that training programs about ADRs for healthcare workers and avoidance of unnecessary injections can lead to decreased incidence of ADRs.</p> <p><strong>Key words</strong>: Adverse drug reactions, Drug form, Drug administration route.</p> <p></p> <p><strong>Received: </strong>Jun 15, 2016<strong>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; Accepted: </strong>Jul 26, 2016</p> عوارض ناخواسته دارویی, شکل دارو, راه مصرف دارو Adverse drug reactions, Drug form, Drug administration route. 101 107 http://sjku.muk.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-25-109&slc_lang=fa&sid=1 Seyedeh Parastoo Golmohammadi سیده پرستو گلمحمدی 5400319475328460014997 5400319475328460014997 No Bijan Noori بیژن نوری 5400319475328460014998 5400319475328460014998 No Mohammad Raman Moloudi محمد رامان مولودی x.moloudi@muk.ac.ir 5400319475328460014999 5400319475328460014999 Yes Kambiz Hassanzadeh کامبیز حسن زاده kambizhassanzadeh@gmail.com 5400319475328460015000 5400319475328460015000 No