fa وضعیت روی و ارتباط آن با تراکم استخوانی در بیماران 20-10 ساله تالاسمی ماژور عمومى General پژوهشي اصیل Original Research زمینه و هدف: مطالعات اخیر نشاندهنده نقش عناصر کمیاب در متابولیسم استخوان می‌باشد. این مطالعه وضعیت روی سرم و ارتباط آن را با اختلالات تراکم استخوان (BMD) در بیماران تالاسمی بررسی می‌نماید. روش بررسی: در 131 بیمار مبتلا به β تالاسمی که وابسته به تزریق خون بودند و تمام این بیماران در محدوده سنی 20-10 سال قرار داشتند، سطح سرمی روی با روش (F-AAS) Flame -Atomic Absorption SPectrophotometry اندازه‌گیری شد. BMD در مهره‌های کمری (L1-L4) و گردن استخوان ران توسط روش DEXA اندازه‌گیری شد. میزان دریافت روی از راه تغذیه، همراه با میزان مصرف کلسیم روزانه توسط پرسشنامه‌های بسامد غذایی ارزیابی شدند و تاریخچه درمان بیماری و داده‌های دموگرافیک نیز بدست آمد. یافته‌ها: کمبود میزان روی سرم در 8/84 % از بیماران دیده شد که از بین این افراد، در 7/44% آنها میزان روی سرم به طور چشمگیری کاهش یافته بود. همچنین 7/68% از افراد در ناحیه کمری (L1-L4) و 6/17% از افراد در ناحیه گردن ران BMD زیر SD2- داشتند. در دخترانی که سطح سرمی روی به شدت کاهش یافته بود در مقایسه با سایر دختران Z Score ناحیه کمری (L1-L4) پائین‌تر بود (26/3- در مقایسه با 54/2-). در دختران با BMD Z Score زیر 2- در ناحیه گردن فمور سطح سرمی روی به طور چشمگیری نسبت به سایر دختران از g/dl 4/16 پائین‌تر بود. نتیجه‌‌گیری: میزان پائین روی سرم همراه با سطح بسیار پایین دریافت روزانه آن، این مساله را حائز اهمیت می‌کند که وضع تغذیه بیماران تالاسمیک باید بیشتر مورد توجه قرار گیرد. وصول مقاله: 14/4/85 اصلاح نهایی: 20/6/85 پذیرش مقا له: 25/6/85 Background and Aim: Trace elements have been considered to play critical roles in bone metabolism. The aim of this study was to determine serum zinc profile and its association with bone mineral density (BMD) abnormalities in thalassemic patients. Materials and Methods: Serum zinc levels of 131 transfusion-dependent β-thalassemic patients, between 10-20 years of age, were measured by flame-atomic absorption spectrophotometry (F-AAS). BMD values at lumbar (L1-L4) and femoral neck were determined by dual x-ray absorptiometry (DXA). Daily dietary zinc and calcium intake were evaluated by food frequency questionnaires. Patients’ history of treatment and demographic data were obtained. Results: Low serum zinc was present in 84.8% of the patients and severely low levels detected in 44.7%. In 68.7% and 17.6% of the patients BMD z-scores less than (-2) were observed at lumbar and femoral regions. Female patients with severe zinc deficiency had lower lumbar BMD z-scores (-3.26) in comparison to other females (-2.54). Serum zinc levels of female patients with femoral BMD z-scores less than (-2), were significantly lower than those of other females. Conclusion: Considering low serum zinc level and decreased daily zinc intake, proper nutrition of thalassemic patients showld be regarded important روی سرم، تالاسمی، تراکم استخوان، استئوپروز، دریافت روی تغذیه‌ای serum zinc, thalassemia, bone mineral density, osteoporosis, dietary zinc intake 68 77 http://sjku.muk.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1-137&slc_lang=fa&sid=1 Seyed Mahmood Tabatabaie سید محمود طباطبایی emrc@tums.ac.ir 54003194753284600568 54003194753284600568 Yes Mir Reza Bekheirnia میر رضا بخیرنیا 54003194753284600569 54003194753284600569 No Alireza Abdollah Shamshirsaz علیرضا عبدالله شمشیر ساز 54003194753284600570 54003194753284600570 No Bagher Larijani باقر لاریجانی 54003194753284600571 54003194753284600571 No Masoud Kimiagar مسعود کیمیاگر 54003194753284600572 54003194753284600572 No Seyed Morteza Tabatabaiefar سید مرتضی طباطبایی فر 54003194753284600573 54003194753284600573 No