fa بررسی کیفیت شیمیایی آب شرب روستاهای شهرستان دیواندره با تاکید بر غلظت نیترات عمومى General پژوهشي اصیل Original Research مقدمه: امروزه افزایش غلظت ترکیبات مختلف و به ویژه آلاینده در آب‌های طبیعی به خصوص منابع آب زیرزمینی، باعث ایجاد نگرانی‌هایی شده است. نیترات به عنوان یکی از شاخص‌های شیمیایی آلودگی آب از دیرباز مورد توجه بوده است. هدف از این مطالعه تعیین خصوصیت شیمیایی آب شرب و تغییرات نیترات در آب شرب روستاهای شهرستان دیواندره بود. روش بررسی: این تحقیق، یک مطالعه توصیفی-تحلیلی به منظور تعیین کیفیت آب شرب 30 روستا در شهرستان دیواندره بود. تعداد 60 نمونه طی دو مرحله از منابع تامین آب برداشت شد و طبق روش استاندارد آنالیز گردید. جهت تحلیل نتایج از روش‌های آمار توصیفی، نمودارهای پایپر، شولر و آزمون ویلکاکسون استفاده شد. یافته‌ها: نتایج نشان داد که به غیر از نیترات در تعدادی از منابع، غلظت سایر پارمترهای کیفی مورد بررسی کمتر از حد مجاز می‌باشد. میانگین غلظت نیترات طی مرحله اول نمونه‌برداری (فصل کم آبی) در منابع تامین آب 61/25 ± 13/26 میلی‌گرم در لیتر بود. به همین ترتیب میانگین غلظت نیترات طی مرحله دوم نمونه‌برداری (فصل پر آبی) در منابع تامین آب80/29 ± 47/28 میلی‌گرم در لیتر بود. بر اساس نمودار شولر کیفیت آب از لحاظ شرب بین خوب تا متوسط متغیر می‌باشد. نتیجه‌گیری: اگر چه میانگین غلظت نیترات در 80 درصد نمونه‌ها از حد استاندارد کشوری کمتر است، اما تدوام روند کنونی به ویژه در بخش فعالیت‌های کشاورزی و استفاده کنترل نشده از منابع آب زیرزمینی در امر کشاورزی سبب تغییر و کاهش کیفیت آب خواهد شد. لذا نظارت بر فعالیتهای کشاورزی و مصرف کود، ضروری به نظر می‌رسد. واژه‌های کلیدی: پایش کیفی آب، منابع آب، شاخص کیفیت آب، نیترات وصول مقاله:7/10/92 اصلاحیه نهایی:3/12/92 پذیرش:10/12/92 Background and Aim: Nowadays, the increasing concentration of pollutants in water resources, especially ground water, has been a matter of concern. Nitrate has been considered as a chemical indicator of water pollution for a long time. The aim of this study was to determine the chemical characteristics of drinking water and changes of nitrate in drinking water in Diwandareh villages. Materials and Methods: This was a cross-sectional study to determine the quality of drinking water of 30 villages in Divandareh. A total of 60 samples were obtained in two phases from water supplies and were analyzed according to the standard methods. Descriptive statistics, Piper, Schuler and Wilcox diagrams were used to interpret the results. Results: The results showed that apart from nitrate, the concentrations of the other chemical quality parameters were below the standard limits. The mean and standard deviation of nitrate during the first and second stages of sampling in water sources were 26.13 ± 25.61 mg L-1 and 28.47 ± 29.80 mg L-1, respectively. According to Schuler diagram, the drinking water quality was moderate to good. Conclusion: Although the mean nitrate concentration in 80% of samples was lower than the latest national standard for nitrate, continuation of the current trend, particularly in the agricultural activities and uncontrolled use of groundwater resources in agriculture will change and lower the quality of water. Therefore, monitoring of agricultural practices and fertilizer use are necessary. Keywords: Water quality monitoring, Water recourse, Water quality indices, Nitrate. Received: Dec 28, 2013 Accepted: March 1, 2014 پایش کیفی آب, منابع آب, شاخص کیفیت آب, نیترات Water quality monitoring, Water recourse, Water quality indices, Nitrate. 57 67 http://sjku.muk.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1-445&slc_lang=fa&sid=1 Afshin Maleki افشین ملکی maleki43@yahoo.com 540031947532846005774 540031947532846005774 Yes Kurdistan University of Medical Sciences دانشگاه علوم پزشکی کردستان Hiwa Daraei هیوا دارایی 540031947532846005775 540031947532846005775 No Kurdistan University of Medical Sciences دانشگاه علوم پزشکی کردستان Hasan Amini حسن امینی 540031947532846005776 540031947532846005776 No Kurdistan University of Medical Sciences دانشگاه علوم پزشکی کردستان Pegah Bahmani پگاه بهمنی 540031947532846005777 540031947532846005777 No Kurdistan University of Medical Sciences دانشگاه علوم پزشکی کردستان