fa تاثیر دو نوع فعالیت بدنی بالا تنه و پایین تنه بر برخی از عوامل قلبی- عروقی، متابولیکی و هماتولوژیکی عمومى General پژوهشي اصیل Original Research چکیده زمینه و هدف: با توجه به پیچیدگی پاسخ سیستم قلبی- عروقی به فعالیت های بدنی متفاوت، امروزه پرداختن به این سیستم و تأثیرپذیری آن از ورزش اهمیت بسزایی پیداکرده است. هدف از مطالعه حاضر مقایسه پاسخ برخی از عوامل قلبی- عروقی، متابولیکی و هماتولوژیکی به فعالیت بدنی بالاتنه و پایین تنه بود. روش بررسی: مطالعه حاضر از نوع نیمه تجربی است. آزمودنی ها شامل 10 نفر دانشجوی دختر غیرورزشکار بودند که پس از اخذ رضایت نامه به طور داوطلب، در این بررسی شرکت کردند. برای تعیین شدت پروتکل تمرینی آزمودنی ها در طی روزهای جداگانه ای دو آزمون فزآینده را بر روی دوچرخه کارسنج و کارسنج دستی اجرا کردند. تغییرات گازهای تنفسی و ضربان قلب به صورت نفس به نفس از طریق دستگاه تجزیه گازهای تنفسی ثبت شد. دو پروتکل تمرینی زیر بیشینه نیز ابتدا شامل گرم کردن به مدت 5 دقیقه و سپس اجرای فعالیت بدنی روی دوچرخه کارسنج یا کارسنج دستی با شدت 70% حداکثر اکسیژن مصرفی یا 80%-75% حداکثر ضربان قلب به مدت 30 دقیقه بود. هر یک از آزمون ها با فاصله یک هفته از یکدیگر اجرا شدند. برای اجرای پروتکل تمرینی در ابتدا، قد و وزن آزمودنی ها اندازه گیری و از آنها خواسته شد، به مدت 10 دقیقه روی صندلی بنشینند تا ضربان قلب، دمای بدن، فشار خون سیستولیک و دیاستولیک و نیز اولین مرحله خون گیری انجام شود. به ترتیب بلافاصله پس از پایان اجرای پروتکل و پس از 30 دقیقه استراحت غیرفعال، دومین و سومین نوبت خونگیری و اندازه گیری سایر فاکتورها انجام شد. داده ها با آزمون تحلیل واریانس دو طرفه مکرر و آزمون تعقیبی بونفرونی تجزیه و تحلیل شدند.در این مطالعه 05/0≥p معنی دار تلقی گردید. یافته ها: نتایج پژوهش نشان داد که در مقادیر ضربان قلب، لاکتات، گلبول قرمز، هموگلوبین، هماتوکریت، حجم متوسط گلبول های قرمز و غلظت متوسط سلولی هموگلوبین بین دو نوع فعالیت روی دوچرخه کارسنج و کارسنج دستی از لحاظ آماری تفاوت معنی داری وجود نداشت اما فشار خون و میانگین هموگلوبین سلولی بین دو نوع فعالیت تفاوت معنی داری داشت (013/0P=، برای فشار خون و046/0 P=برای میانگین هموگلوبین سلولی). نتیجه گیری: از این یافته ها چنین نتیجه گیری می شود که فاکتورهای هماتولوژیکی، قلبی- عروقی و متابولیکی اندازه گیری شده در فعالیت های ورزشی در شدت های نسبی یکسان، به طور مشخص متفاوت نیست. ولی در پارامترهای فشار خون و میانگین هموگلوبین سلولی، بین دو نوع فعالیت تفاوت معنی داری مشاهده شد. میزان فشار خون در فعالیت روی کارسنج دستی، و میزان میانگین هموگلوبین سلولی هنگام فعالیت روی دوچرخه کارسنج بالاتر بود. همچنین تفاوت معنی داری در مقادیر همه پارامترها، قبل از فعالیت و بلافاصله بعد از فعالیت بجز هموگلوبین و میانگین هموگلوبین سلولی مشاهده شد. وصول مقاله:15/1/91 اصلاحیه نهایی:21/5/91 پذیرش:14/9/91 ABSTRACT Background and Aim: Considering the sophisticated responses of cardiovascular system to different types of body exercises, dealing with this system and the effect of exercise on it has assumed an added importance. The aim of this study was to compare the effect of two types of exercise, arm cranking and leg cycling, on cardiovascular, metabolic and hematologic factors. Material and Methods: After obtaining informed consent 10 non athlete female students with a mean age of 25±2.69 years and mean height of 161.75±5.5cm participated in this study. They completed four experimental testing sessions (two maximal oxygen consumption test on a cycle ergometer and arm cranking to assess variations in respiratory gases and heart rate by using ergometer cycling and arm cranking vo2max, and two sub-maximal exercises including warm up for 5 minutes and body exercise on cycle ergometer or arm cranking with 70% of maximum O2 consumption or 75-80% of maximum heart rate, for 30 minutes. Then the subjects took a 30 min rest in the sitting position. Heights and weights of the subjects were measured before exercise. Before and after exercise and after 30 min rest in sitting position, heart rate and blood pressure were recorded and blood samples were collected for measurement of blood lactate concentration, RBC, Hb, Hct, MCV, MCH and MCHC. Results: No differences were found between the two types of exercises in regard to the HR, RBC, Lac, HG, Hct, MCV and MCHC but there were significant differences in relation to BP and MCH (P=0.013 and f1.9 =9.385 for blood pressure P=0.046 and f1.9=5.372 for MCH). Conclusion: The results indicated no differences in the cardiologic, hematologic and metabolic factors during exercises with similar relative intensity. But we found a higher BP after arm cranking and an increase in MCH after leg exercise. Also, there were significant differences in all parameters except HG and MCH, before and after exercise. Conflict of Interest: Nil Received: Apr 4, 2012 Accepted: Dec 5, 2012 دوچرخه کارسنج، کارسنج دستی، عوامل قلبی- عروقی، عوامل متابولیکی و هماتولوژیکی Arm cranking, Ergometer cycling, Cardiovascular factors, Metabolic and hematologic factors. 86 96 http://sjku.muk.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1-393&slc_lang=fa&sid=1 Fariborz Havanloo فریبرز هوانلو 540031947532846004346 540031947532846004346 No Shahid Beheshti University دانشگاه شهید بهشتی Sajjad Ahmadizad سجاد احمدی زاد 540031947532846004347 540031947532846004347 No Shahid Beheshti University دانشگاه شهید بهشتی Ameneh Mardani آمنه مردانی 540031947532846004348 540031947532846004348 No Shahid Beheshti University دانشگاه شهید بهشتی Mina Sahami مینا سهامی mina.sahami@gmail.com 540031947532846004349 540031947532846004349 Yes Shahid Beheshti University دانشگاه شهید بهشتی