|
|
|
|
|
|
 |
اخلاق نشر |
 |
|
| | آخرین بروزرسانی: 1405/6/25 | |
|
سیاست اخلاق نشر و مقابله با تخلفات پژوهشی و انتشاراتی
مجله علمی دانشگاه علوم پزشکی کردستان متعهد به رعایت اصول اخلاق در پژوهش و انتشار آثار علمی است و تمامی نویسندگان، داوران، اعضای هیأت تحریریه و سایر دستاندرکاران مجله موظف به رعایت اصول صداقت، شفافیت، امانتداری و مسئولیتپذیری علمی هستند.
رفتارهای غیراخلاقی پژوهشی و انتشاراتی
از جمله مصادیق تخلف پژوهشی و انتشاراتی عبارتاند از:
- سرقت علمی (Plagiarism) و استفاده از ایده، متن، داده یا نتایج دیگران بدون ذکر منبع
- جعل دادهها Fabrication))
- دستکاری یا تحریف دادهها و نتایج پژوهش Falsification))
- انتشار تکراری یا ارسال همزمان یک مقاله به بیش از یک مجله
- استفاده غیرمجاز از مطالب یا نتایج منتشرنشده دیگران
- نویسندگی صوری، حذف نویسندگان واجد شرایط یا درج نام افرادی که مشارکت علمی کافی در پژوهش نداشتهاند
- اعلام نکردن تعارض منافع مؤثر بر فرایند پژوهش یا انتشار مقاله
- دستکاری فرایند داوری یا تلاش برای تأثیرگذاری نامناسب بر داوران
- ارائه اطلاعات نادرست درباره منابع، دادهها، وابستگی سازمانی یا مشارکت نویسندگان
وظایف و تعهدات اخلاقی نویسندگان
نویسندگان مسئول صحت و اصالت محتوای مقاله، رعایت حقوق مالکیت فکری، اعلام دقیق مشارکت نویسندگان و افشای هرگونه تعارض منافع هستند. مقاله نباید بهطور همزمان برای بررسی به مجله دیگری ارسال شده باشد.
نویسندگان موظفاند در صورت مشاهده خطای مهم در مقاله منتشرشده، مراتب را در اسرع وقت به دفتر مجله اطلاع دهند و در صورت نیاز، در فرایند اصلاح یا پسگرفتن مقاله همکاری کنند.
فرم تعهدنامه ارسالی توسط نویسنده مسئول باید به صورت شفاف این امر ذکر شده باشد.
مقالات ارائه شده میبایست حاصل پژوهش اصیل (Original research) نویسندگان ارائه کننده مقاله بوده، و هر گونه استفاده از تحقیقات سایر افراد با ذکر منبع در مقاله آورده شود. پژوهش باید با دقت و عینی انجام گرفته و دادهها به صورت صحیح گزارش شده باشد.
نویسندگان موظفند در هر زمانی که متوجه هر گونه خطا و بیدقتی در مقاله خود شوند مجله را در جریان آن قرار داده، نسبت به اصلاح آن اقدام و یا مقاله را بازپس گیرند.
اگر در هر یک از مراحل ارسال، داوری، ویرایش، یا چاپ مقاله در مجله یا پس از آن، از یکی از موارد رفتار غیراخلاقی انتشاراتی و پژوهشی اطمینان حاصل شود، مجله حق برخورد قانونی با آن را دارد.
براساس معاهده هلسینکی اطلاعات هویتی بیماران نباید در نوشتهها و عکسها منعکس شود.
مسئولیت علمی، اخلاقی و حقوقی (نظیر رعایت کدهای اخلاقی، درج نام و نام خانوادگی محققان، صحت دادهها و نظایر آن) در مقالات بر عهده نویسنده مسئول میباشد.
تعارض منافع
نشریه علمی دانشگاه علوم پزشکی کردستان که به صاحب امتیازی دانشگاه علوم پزشکی کردستان منتشر میشود، متعهد به اجرای توصیه نامههای کمیته جهانی سردبیران در مورد مسئولیتهای نویسندگان، تعارض منافع است. نویسندگان لازم است که هنگام ارسال مقاله خود اطلاعات مربوط به منافع مالی یا دیگر منافعی را که در نگارش مقاله تأثیرگذار بوده است؛ بیان و منابع حمایت مالی مقاله را نیز اعلام کنند. کامل کردن و امضاء برگه فرم تعهدنامه برای نویسندگان ضروری است.
بررسی موارد مشکوک به تخلف
در صورت دریافت گزارش یا مشاهده شواهدی مبنی بر وقوع تخلف پژوهشی یا انتشاراتی، سردبیر و هیأت تحریریه موضوع را بررسی خواهند کرد. در صورت لزوم، توضیحات و مستندات لازم از نویسندگان درخواست خواهد شد و موضوع میتواند با مؤسسه یا سازمان محل فعالیت نویسنده یا سایر مراجع ذیصلاح مطرح شود.
تمامی بررسیها با رعایت اصل محرمانگی و بیطرفی انجام خواهد شد.
اقدامات اصلاحی و برخورد با تخلفات
متناسب با ماهیت و شدت تخلف، مجله میتواند اقدامات زیر را انجام دهد:
- درخواست اصلاح مقاله
- انتشار اصلاحیه Correction))
- انتشار توضیح یا هشدار درباره مقاله در موارد لازم
- پسگرفتن مقاله Retraction)) در صورت اثبات تخلف جدی یا وجود اشکال اساسی
- اطلاعرسانی به سازمان یا مؤسسه مربوطه در موارد مقتضی
- جلوگیری از بررسی یا انتشار آثار بعدی نویسنده در صورت وجود تخلف جدی و مستند.
در مواردی که تخلف پس از انتشار مقاله مشخص شود، مجله میتواند بر اساس ماهیت موضوع، مقاله را اصلاح یا پس بگیرد و وضعیت مقاله و دلیل اقدام انجامشده را بهصورت شفاف در وبسایت مجله اعلام کند.
سرقت علمی
تمامی مقالات ارسالی ممکن است در فرایند بررسی اولیه از نظر مشابهت متنی و احتمال سرقت علمی مورد بررسی قرار گیرند. در صورت مشاهده شواهد جدی از سرقت علمی، مقاله میتواند در هر مرحله از فرایند بررسی متوقف یا رد شود و در صورت اثبات تخلف پس از انتشار، اقدامات اصلاحی یا پسگرفتن مقاله انجام خواهد شد.
محرمانگی
اطلاعات مربوط به مقالههای ارسالی، نویسندگان، داوران و نتایج بررسی تخلفات تا زمان اتخاذ تصمیم نهایی محرمانه خواهد بود و اطلاعات مربوط به پرونده تنها در اختیار افراد و مراجع ذیصلاح قرار میگیرد.
اصلاح و پسگرفتن مقالات
چنانچه پس از انتشار مشخص شود که مقاله حاوی خطای مؤثر، تخلف اخلاقی، جعل یا دستکاری دادهها، سرقت علمی یا سایر مشکلات جدی است، مجله میتواند مطابق با شدت موضوع نسبت به انتشار اصلاحیه، هشدار یا پسگرفتن مقاله اقدام کند.
هدف از این سیاست، حفظ تمامیت علمی، اعتماد خوانندگان و اعتبار پژوهش و انتشارات علمی است.
وظایف و تعهدات اخلاقی ویراستاران، سردبیرو اعضای هیئت تحریریه
- اختیار و مسئولیت انتخاب داوران و قبول یا رد یک مقاله پس از کسب نظر داوران، بر عهده سردبیر و اعضای هیئت تحریریه مجله است.
- سردبیر و اعضای هیئت تحریریه مجله بایستی از نظر حرفهای صاحبنظر، متخصص و دارای انتشارات متعدد، و همچنین دارای روحیه مسئولیتپذیری، پاسخگویی، حقیقتجویی، انصاف و بیطرفی، پایبندی به اخلاق حرفهای و رعایت حقوق دیگران باشند و به صورت جدی و مسئولانه در راستای نیل به اهداف مجله و بهبود مداوم آن مشارکت نمایند.
- از سردبیر و اعضاء هیئت تحریریه انتظار میرود که یک بانک اطلاعاتی از داوران مناسب برای مجله تهیه و به طور مرتب براساس عملکرد داوران آن را به روز نمایند.
- سردبیر مجله باید از داوریهای عمیق و مستدل استقبال، از داوریهای سطحی و ضعیف جلوگیری، و با داوریهای مغرضانه، بی اساس یا تحقیرآمیز برخوردکند.
- سردبیر و اعضای هیئت تحریریه مجله باید نسبت به ثبت و بایگانی کردن اسناد داوری مقالات به عنوان اسناد علمی، و محرمانه نگاه داشتن اسامی داوران هر مقاله اقدام لازم را انجام دهند.
- تصمیمگیری در مورد پذیرش یا رد مقالات بایستی براساس ارزیابی نظرات تخصصی داوران و سنجش صحت آنها، و مستندات علمی و استدلال کافی انجام شده و اعمال نظر سلیقهای، شخصی، صنفی، نژادی، مذهبی و غیره در آن راه نداشته باشد.
- سردبیر و اعضای هیئت تحریریه مجله موظف به اعلام سریع نتیجه تصمیمگیری نهایی در مورد پذیرش یا رد مقاله به نویسنده مسئول هستند.
- سردبیر و اعضاء هیئت تحریریه مجله باید کلیه اطلاعات موجود در مقالات را محرمانه تلقی نموده و از در اختیار دیگران قرار دادن و بحث درباره جزئیات آن با دیگران احتراز نمایند.
- سردبیر مجله موظف است نسبت به حذف سریع مقالات چاپ شدهای که مشخص شود در آنها "رفتار غیر اخلاقی انتشاراتی و پژوهشی" رخ داده است و اطلاع رسانی شفاف به خوانندگان و مراجع از نمایه نمایی مربوطه جلوگیری نماید.
- سردبیر و اعضای هیئت تحریریه مجله موظفند نسبت به بررسی و چاپ سریع اصلاحیه و اطلاع رسانی شفاف به خوانندگان، برای مقالات چاپ شدهای که در آنها خطاهایی یافت شده است، اقدام نمایند.
- از سردبیر و اعضای هیئت تحریریه مجله انتظار میرود از چاپ نقدهای منطقی و قابل قبول از مقالات چاپ شده استقبال نمایند.
- سردبیر و اعضای هیئت تحریریه مجله باید به طور مستمر نظرات نویسندگان، خوانندگان، و داوران مجله در مورد بهبود سیاستهای انتشاراتی و کیفیت شکلی و محتوایی مجله را جویا شوند.
وظایف اخلاقی داوران مجله
- داور انتخابی میبایست بعد از بررسی خلاصه مقاله، بلافاصله سردبیر نشریه را از تصمیم خود در مورد پذیرش یا عدم پذیرش داوری مطلع نماید. همچنین در صورت عدم پذیرش داوری، انتظار میرود داور سردبیر نشریه را در انتخاب داور جایگزین یاری کند.
- داور به لحاظ حرفهای باید در حوزه موضوعی مقاله صاحب نظر و متخصص باشد. داور نباید مقالاتی که با حوزه تخصصی وی فاصله دارد را بپذیرد. همچنین شایسته است داور از پذیرش داوری مقالاتی که با موضوعات آنها اختلاف نظر اصولی دارد و ممکن است نتواند در مورد آنها بررسی منصفانهای انجام دهد، اجتناب کند.
- داوری مقالات بایستی براساس مستندات علمی و استدلال کافی انجام شده و از اعمال نظر سلیقهای، شخصی، صنفی، نژادی، مذهبی و غیره در داوری مقالات خودداری گردد.
- داور باید کلیه اطلاعات موجود در مقالات را محرمانه تلقی نموده و از در اختیار دیگران قرار دادن و بحث درباره جزئیات آن با دیگران احتراز نماید.
- داور اجازه تماس مستقیم با نویسندگان در رابطه با مقالات در حال داوری را ندارد. هرگونه تماس با نویسندگان مقالات فقط از طریق دفتر مجله انجام خواهد گرفت.
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| مجله علمی دانشگاه علوم پزشکی کردستان Scientific Journal of Kurdistan University of Medical Sciences |
|
|
|
|
|
