زمینه و هدف: هدف از این مقاله متمایزکردن الگوی ژنتیکی سویه‌های مایکوباکتریوم توبرکلوزیس ایرانی و افغانی مسلول با استفاده از هفت لوکوس ژنی با روش تایپینگ  VNTR می‌باشد.

روش بررسی: 191 سویه جدا شده از بیماران سل ریوی از نظر الگوی VNTR مورد بررسی قرار گرفتند. (بین سالهای 87-85) و با استفاده از پروتوکل استاندارد آنالیز شدند. در نهایت تنوع اللی هر یک از پرایمرها در دو سویه ایرانی و افغانی محاسبه گردید.

یافته‌ها: مقایسه تنوع اللی بین سویه‌های افغانی و ایرانی نشان می‌دهد که الگویVNTR  در سویه‌های افغانی نسبت به سویه‌های ایرانی کمتر می‌باشد. البته بجز لوکوس ETR-E که دارای تنوع بیشتری می‌باشد. بر اساس شاخص افتراق کل سویه‌ها، لوکوس  ETR-A بعنوان لوکوس بسیار افتراق دهنده (HGI≥0.6) و لوکوس‌های MPTR-A ,ETR-C, ETR-B�ETR-F, ETR-E, بعنوان لوکوس‌های افتراق دهنده متوسط (HGI≥0.4-0.6) و لوکوسETR-D  بعنوان ضعیف‌ترین لوکوس افتراق‌دهنده شناسایی شدند. مقاومت آنتی‌بیوتیکی و بیماران با سابقه در سویه‌های افغانی بیشتر از سویه‌های ایرانی بود (000/0=p).

نتیجه‌گیری: روش VNTR، سریع، آسان و بسیار پایدار است و برای مطالعات اپیدمیولوژی قابل استفاده است.

وصول مقاله: 30/2/87      اصلاح نهایی: 31/4/87      پذیرش مقاله: 12/5/87