مقدمه :از آنجا که در ایران برخی از اطلاعات اپیدمیولوژیک در پایگاه اطلاعاتی وزارت بهداشت و درمان کشور از کلیه استانها جمع آوری و ثبت می گردد، درک بهتر از فاکتورهای کلینیکی و اپیدمیولوژیکی مرتبط با ESRD^[1] جهت تصمیم گیریهای درمانی و نیز مداخلات پیشگیرانه در امر ارتقای سلامت عمومی و برنامه های بهداشتی بسیار کمک کننده است، مطالعه ما با هدف بررسی فراوانی شاخص های مرتبط با ESRD و دیالیز در فاصله زمانی  سال های  1386– 1378 انجام شد .

روش بررسی: مطالعه بصورت توصیفی- تحلیلی( Cross Sectional) طراحی شده است. داده های مورد نیاز از پایگاه داده های اداره بیماری های خاص وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی جمهوری اسلامی ایران در بازه زمانی 1386-1378 مربوط به 12797 بیمار استخراج شد. محدودیتی جهت ورود بیماران وجود نداشت. سپس  کلیه داده ها  وارد نرم افزار SPSS شده و تحت تجزیه و تحلیل آماری قرار گرفت.

یافته ها: تعداد 12979 (۴۳/۵۷ درصد مرد و ۵۷/۴۲ زن) نفر در طی سال های 2000 تا 2009 وارد مطالعه شدند. میانگین سنی 61/17±8/58 بروز کلی ESRD در مردان (در مقایسه با توزیع جنسی در جمعیت نرمال) بیشتر از زنان بود. شایعترین اتیولوژی دیابت (5/25%) و بعد از آن فشار خون (3/23%) بود. میزان فراوانی نسبی دیابت و فشار خون در بیماران مورد مطالعه  طی سال های 2000 تا 2009 تغییر واضحی نکرده بود. بین گروه های  خونی و ESRD رابطه معنی داری پیدا نشد. فراوانی آنمی در زنان مبتلا به ESRD بیشتر بود و سطح تحصیلات با هموگلوبین بیماران رابطه مستقیم داشت (001/0>P).  

نتیجه گیری: میزان بروز ESRD در طی دوره مورد مطالعه رو به افزایش بوده است. همچنین از نظر HIV در اواسط دوره شاهد کاهش و در پایان دوره شاهد افزایش این بیماری بوده ایم که مطالعات بیشتری را طلب می کند.

کلمات کلیدی:  آنمی، شیوع، همودیالیز، ESRD، ایران.

وصول مقاله:6/7/93 اصلاحیه نهایی:23/3/94 پذیرش:31/3/94